Türkiye’de kadın kooperatiflerinin gelişimi ve karşılaştığı zorluklar, sosyoloji, ekonomi ve işletme gibi farklı disiplinlerin bilimsel yaklaşımlarıyla yüksek lisans ve doktora tezlerinde incelenmektedir. Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye’de 2013-2023 yılları arasında kadın kooperatifleri alanında yapılan lisansüstü tezleri kapsamlı bir literatür taraması ve analiz yoluyla bir araya getirmektir. Kooperatif üyelerinin bakış açılarını, kooperatiflerin güçlü yanlarını, karşılaştıkları temel sorunları ve potansiyel çözüm önerilerini bilimsel bir çerçeve içinde ortaya koymak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı’nın Ulusal Tez Merkezi sisteminin arama motoru kullanılarak 2013-2023 yılları arasında Türkçe anahtar kelime olarak “kadın kooperatif” ve “kadın kooperatifi” şeklinde arama gerçekleştirilmiştir. Arama sonucunda ise 26 lisansüstü tez bulunmuştur. Dahil etme ve dışlama kriterleri kapsamında 13 yüksek lisans, 7 doktora tezi olmak üzere toplam 20 lisansüstü tez, sistematik derleme kapsamına alınarak değerlendirilmiştir. Tezlerin en çok 2022 (n=6) ve 2023 (n=5) yıllarında yazıldığı 2014, 2015 ve 2016 yıllarında ise kadın kooperatifi alanında tez yazılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Enstitülere göre dağılıma bakıldığında ise en çok Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde (n=16) en az ise Fen Bilimleri Enstitüsü’nde yazıldığı görülmektedir. Üniversitelere göre lisansüstü tezlerin dağılımına bakıldığında ise en çok Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (n=3) yazıldığı gözlemlenmektedir. Ayrıca araştırma deseni olarak çoğunlukla nitel tasarımın ve yazım dili olarak da Türkçe’nin tercih edildiği görülmektedir. Sonuç olarak, kadın kooperatifi alanında farklı üniversitelerin; farklı enstitülerinde ve farklı bölümlerinde yazılan lisansüstü tezlerin incelendiği bu çalışmada kadın kooperatifi ile birlikte kadınların; bireysel, sosyal ve ekonomik açıdan kendilerini geliştirdikleri ve bu alanda doyum sağladıkları gözlemlenmektedir. Kadınlar, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinden ve sosyal medyayı aktif kullanamamalarından kaynaklı bazı problemlerle karşı karşıya kalmaktadırlar.
Tekin et al. (Thu,) studied this question.