The Effect of Parental Phubbing Perceived by Adolescents on Their Digital Addictions and Prosocial Behaviors

Teknoloji alanında yaşanan hızlı değişimler insan yaşamını etkilemeye devam etmektedir. Akıllı telefonlara olan ilgi ve geçirilen zaman da bu değişen ve gelişen teknolojilerin getirisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Telefonla ilgilenmek, karşısındakini görmezden gelmek sosyotelizm olarak kavramsallaştırılmıştır. Ebeveynlerin bu davranışta bulunduğunu gören çocukların da teknolojik cihazlara eğilimi her geçen gün artmakta ve bu durum sonucunda dijital cihazlara bağımlı hale gelerek kendilerini değersiz hissetmektedirler. Telefonlara olan ilginin her geçen gün artması ve öyle ki ebeveyn çocuk iletişimini, aynı zamanda çocukların davranışlarını da olumsuz etkilemesi, üzerinde önemle durulması gereken konular arasında yer almaktadır. Bu bağlamda araştırma, ergenlerin algıladıkları ebeveyn sosyotelizminin dijital bağımlılıkları ve prososyal davranışları üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya 2023-2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul'un Zeytinburnu ilçesindeki liselerden uygun örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 15-17 yaş arası 350 öğrenci katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Demografik Bilgi Formu”, “Algılanan Ebeveyn Sosyotelizm Ölçeği”, “Ergenler İçin Dijital Bağımlılık Ölçeği” ve “Ergen Prososyallik Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin dağılım özelliklerini incelemek amacıyla normallik analizi yapılmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği ortaya çıkmıştır. Bağımsız değişkenin bağımlı değişkenler üzerindeki etkisini belirlemek için basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları, ergenlerin algıladıkları ebeveyn sosyotelizminin ergenlerin dijital bağımlılık düzeylerini yordadığını, aynı zamanda ergenlerin prososyal davranışları üzerinde etkisi olduğunu göstermiştir. Bulgular alandaki ilgili literatür doğrultusunda tartışılarak değerlendirilmiştir.