Bir Nazire Meselesi: Şeyhî ve Nesîmî’nin “Yok” Redifli Gazellerinin Zemin Şiiri

Klasik Türk edebiyatında bir şairin etki gücünün göstergelerinden biri nazirelerdir. Bir şairin kaç zemin şiiri olduğu ya da kaç şair tarafından tanzir edildiği o şairin edebî etkisini ortaya koyar. Söz konusu edebî etkile(n)me bir nazire unsuru olan kafiye ve redif benzerliği ile tespit ve takip edilebilir. Şimdiye kadarki çalışmalarda Nesimî ve Şeyhî’nin “yok” redifli şiirleri üzerinden böyle bir değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışmada ise, “yok” redifli şiirlerin zemin şiirinin hangisi olduğu konusu, Nesimî ve Şeyhî ile aynı zaman diliminde yaşayan Ahmedî’nin de aynı redifle yazılmış şiiri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Bunun için 14 ve 15. yüzyıl şairlerinin divanları taranarak “yok” redifli şiirler derlenmiş, nazire unsurlarının yanı sıra tarihsel ve sosyal veriler de değerlendirilerek zemin şiir olabilme nitelikleri bakımından irdelenmiştir.