Temperament as a Mediator Between Parental Anxiety and Child Mental Health

Ebeveyn kaygısı, çocuklarda olumsuz sonuçlarla tutarlı şekilde ilişkilendirilmiştir; ancak ebeveyn sıkıntısının çocuk ruh sağlığına nasıl yansıdığına dair mekanizmalar, özellikle Batı-dışı toplumlarda yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, çocuk mizacının –özellikle çekingen ve yüksek bakım gerektiren mizaç profillerinin– ebeveyn kaygısıyla çocukların duygusal ve davranışsal sorunları arasındaki ilişkiyi Türkiye örnekleminde aracılık yoluyla açıklayıp açıklamadığını incelemiştir. Çalışmaya 6-12 yaş aralığında çocuğu olan 606 ebeveyn (yüzde 91,7'si anne) katılmıştır (Ort. yaş = 7.86, SS = 2.24). Ebeveynler, çevrim içi anket yoluyla ebeveyn kaygısını ölçmek için Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-21), çocuk ruh sağlığı için Güçler ve Güçlükler Anketi (SDQ) ve çocuk mizaçlarını değerlendirmek üzere Okul Çağı Mizaç Envanteri (SATI) doldurmuştur. Sosyodemografik değişkenler de toplanmış ve istatistiksel olarak kontrol edilmiştir. Veriler, Hayes’in PROCESS makrosu (Model 4) kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, ebeveyn kaygısının hem çocuk mizacını hem de çocuk ruh sağlığını anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Hem çekingen hem de yüksek bakım gerektiren mizaç özellikleri anlamlı aracılar olarak bulunmuştur; ancak yüksek bakım gerektiren mizacın dolaylı etkisi daha güçlüdür. Ayrıca, mizaç etkisi kontrol edildiğinde bile ebeveyn kaygısının çocuk ruh sağlığı üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı kalmıştır. Bu bulgular, kaygının kuşaklar arası aktarımında mizacın rolünü vurgulamakta ve hem ebeveyn kaygısını hem de çocuklardaki mizaç temelli hassasiyetleri hedef alan kültürel bağlama duyarlı önleme müdahalelerinin önemine işaret etmektedir.