کارآفرینی اجتماعی در قاعده هرم: مدل حکمرانی محلی برای توانمندسازی پایدار

هدف: این پژوهش با هدف تبیین سازوکارهای عملیاتی توانمندسازی اقتصادی-اجتماعی جوامع محلی در قاعده هرم اجتماعی، از طریق کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر حکمرانی محلی انجام شده است. قاعده هرم (Bop) که شامل بخش وسیعی از جمعیت جهان با درآمد پایین است، همواره به عنوان یک چالش و فرصت مهم در ادبیات توسعه مورد توجه بوده است. با وجود پتانسیل‌های نهفته در این جوامع، فقدان زیرساخت‌های مناسب، دسترسی محدود به منابع و سرمایه، و ضعف حکمرانی، اغلب مانع از شکوفایی آن‌ها شده است. در این میان، کارآفرینی اجتماعی به عنوان رویکردی نوآورانه و پایدار برای حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی در این جوامع، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. از طرفی دیگر نقش حکمرانهای محلی به عنوان توانمندساز و کارآفرین اجتماعی میتواند باعث توسعه محلی و شکوفایی در قاعده هرم باشد. در این پژوهش به بررسی این پدیده در یک بخش روستایی در سمیرم اصفهان در طول پنج سال پرداخته شده است.روش‌شناسی: مطالعه حاضر از رویکرد کیفی و از نوع مطالعات موردی عمیق بهره برده است. در این راستا، اقدامات زنجیره‌ای و نظام‌مند یک فرماندار محلی در یک منطقه روستایی در ایران، که با موفقیت اصول کارآفرینی نهادی و احیای سرمایه اجتماعی را برای ایجاد تغییرات پایدار نهادی، اقتصادی و فرهنگی در جامعه هدف به کار گرفته، مورد بررسی قرار گرفته است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ذینفعان کلیدی و تحلیل اسناد محلی جمع‌آوری شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل تماتیک و کدگذاری نظری استفاده شده است که امکان شناسایی الگوها و روابط پنهان در داده‌ها را فراهم آورده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فعال‌سازی و بهره‌برداری از منابع محلی نادیده گرفته شده، نقش محوری حکمرانی محلی پویا و توانمندساز، و ترویج نوآوری‌های اجتماعی و کارآفرینی نهادی، از عوامل کلیدی در دستیابی به توانمندسازی پایدار در جوامع قاعده هرم هستند. نتایج به وضوح نشان می‌دهند که اقدامات هدفمند و یکپارچه فرماندار، منجر به تحولات چشمگیری در بهبود وضعیت معیشتی، ارتقاء ظرفیت‌های اجتماعی و فرهنگی، و ایجاد ساختارهای اقتصادی مقاوم در برابر نوسانات شده است. این اقدامات، فراتر از مداخلات مقطعی، به ایجاد یک اکوسیستم کارآفرینانه محلی کمک کرده که قابلیت تداوم و تکثیر دارد. این مطالعه، مدل حکمرانی محلی را به عنوان چارچوبی کارآمد برای تسهیل کارآفرینی اجتماعی و توانمندسازی جوامع Bop معرفی می‌کند.مفاهیم و نوآوری: این پژوهش با ارائه یک مدل عملیاتی از حکمرانی محلی که بر نقش کارآفرینانه مقامات دولتی در سطح محلی و فعال‌سازی ظرفیت‌های داخلی جوامع تمرکز دارد، به ادبیات موجود در زمینه کارآفرینی اجتماعی و توسعه محلی کمک می‌کند. تاکید بر کارآفرینی نهادی و احیای سرمایه اجتماعی به عنوان محرک‌های اصلی تغییر، از نقاط قوت این مطالعه است. این مدل می‌تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست‌گذاران و دست‌اندرکاران توسعه در مناطق مشابه، به منظور طراحی و اجرای برنامه‌های توانمندسازی پایدار و فراگیر مورد استفاده قرار گیرد. این تحقیق همچنین به دانش ما در مورد چگونگی تبدیل چالش‌های موجود در جوامع Bop به فرصت‌های رشد و توسعه از طریق رویکردهای نوآورانه حکمرانی و کارآفرینی اجتماعی می‌افزاید.