هدف: استارتاپ به هر شرکتی گفته میشود که در زمینة رشد، تجاریسازی و ایجاد کالاها، خدمات یا مکانیسمهای کاملاً جدید کار میکند و توسط مالکیت معنوی یا فناوری جدید هدایت میشود. استارتاپها تأثیر به سزایی در توسعه اقتصادی دارند و علاوه بر ایجاد شغل و ثروتآفرینی بواسطة نوآوری و فعالیتهای فناورانه، تغییرات مهمی در بافت اجتماعی، اقتصادی و حتی سیاسی کشورها ایجاد کردهاند. در عصر حاضر، استارتاپها یا شرکتهای نوپا نقش چشمگیری در کارآفرینی دارند. این شرکتها نقش پررنگی در توسعه اقتصاد دانشبنیان داشته و منشاء تحولات اجتماعی متعددی هستند. نوآوری بواسطة شرکتهای نوپا، یکی از راههای افزایش مزیت رقابتی میباشد و بـه عنـوان یکـی از مهـمتـرین رویکردهـای راهبردی شرکتها برای دستیابی به موفقیتهای بلندمدت در نظر گرفته میشود. استارتاپها به موتور متحرکة اقتصاد کشورهای در حال توسعه تبدیل شدهاند ولی بسیاری از آنها نمیتوانند به فعالیت خود در بلندمدت ادامه دهند. بیست درصد استارتاپها در سال اول و بیش از نیمی از آنها در پنج سال اول شروع فعالیت، از عرصة رقابت خارج میشوند. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت استارتاپها میباشد.روش: پژوهش حاضر از منظر هدف، یک پژوهش کاربردی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و بصورت اکتشافی با استفاده از روش پدیدارشناسی انجام شده است. چهارده نفر از مدیران استارتاپهای موفق در دو استان قزوین و زنجان بصورت هدفمند مبتنی بر معیار (فعال و سودآور بودن) انتخاب شدند و دادهها با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته جمعآوری شد. تحلیل دادهها با رویکرد هفت مرحلهای کلایزی انجام گرفت. ابتدا متن مصاحبهها چندین بار به طور دقیق مطالعه شد. سپس عبارتهای معنیدار شناسایی شدند. در مرحلة بعد، مفهوم این عبارتهای معنیدار تدوین شد و در قالب مضمونهای سازماندهنده (خوشههای مضمونی) سازماندهی شد. سپس این خوشهها توصیف شدند و بعد، شرح ساختار زیربنایی پدیدة مورد بررسی تدوین شد. در نهایت فرایند تحلیل با اعتبارسنجی یافتهها بواسطة دریافت بازخورد از مشارکتکنندگان تکمیل شد.یافتهها: پس از تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون، عوامل مؤثر بر موفقیت استارتاپهای موفق در قالب 8 مضمون سازماندهنده و 26 مضمون پایه استخراج شد. مضمونهای سازماندهنده عبارتند از: «تفکر سیستمی»، «آیندهنگری فعال»، «خلاقیت و نوآوری»، «یادگیری سازمانی»، «تیمسازی»، «تأمین مالی»، «مهارتهای کسبوکار»، و «بازارگرایی». مقولة تفکر سیستمی شامل از سه مضمون پایة انطباقپذیری، رشد برنامهریزیشده، و هماهنگی میانوظیفهای میباشد. مقولة آیندهنگری فعال از چهار مضمون پایة هدفگذاری، خودکارآمدی و سختکوشی، تجربه و علاقه به کار، و ریسکپذیری تشکیل شده است. مقولة خلاقیت و نوآوری شامل سه مضمون پایة ایدهپردازی خلاقانه، بکارگیری فناوریهای نوین، و طراحی و تولید محصولات کاربردی میباشد. مقولة یادگیری سازمانی از سه مضمون پایة پذیرش تغییر، یادگیری مستمری و تسهیم دانش تشکیل شده است. مقولة تیمسازی شامل سه مضمون پایة تخصصگرایی، کار تیمی، و مسئولیتپذیری و پاسخگویی میباشد. مقولة تأمین مالی از دو مضمون پایة جذب سرمایه و درآمدزایی تشکیل شده است. مقولة مهارتهای کسبوکار شامل سه مضمون پایة حل مسأله، تصمیمگیری، و تبلیغات و اطلاعرسانی میباشد. و در نهایت مقولة بازارگرایی از پنج مضمون پایة انتخاب بازار هدف و ایجاد تمایز، مشتریگرایی، آوازهجویی، توسعه و تنوع محصول، و ارائه خدمات و پشتیبانی تشکیل شده است. نتیجه: هرچند داشتن ایده خلاقانه برای راهاندازی استارتاپ لازم است و چالش اصلی بسیاری از بنیانگذاران برای شروع یک سرمایهگذاری جدید میباشد ولی به تنهایی نمیتواند موفقیت آن را تضمین کند. از طرف دیگر، شناسایی و بهرهبرداری از فرصت نیز نقش برجستهای در موفقیت استارتاپها دارد ولی استفاده از فناوریهای جدید، توانایی ایدهپردازی را ارتقاء بخشیدهاند. تدوین راهبرد رشد مناسب، آیندهنگری، داشتن تیم متخصص، توان مالی، قابلیتهای بازاریابی و یادگیری از دیگر عوامل کلیدی موفقیت استارتاپها میباشند. لازم به ذکر است تفکر سیستمی شرط لازم و نقطه عطف طراحی ساختار و الگوهای فعالیت استارتاپی برای انطباقپذیری با تغییرات فناوری و نیازهای مشتریان، و پیوند آنها با یکدیگر است. با این تفکر سازمانها میتوانند هوشمندانه برای مواجهه مدبرانه با فرصتها و تهدیدهای پیش رو آمادگی لازم را پیدا کنند.
عباسی et al. (Thu,) studied this question.