هدف: کارآفرینی به عنوان قلب تپنده فعالیتهای اقتصادی، از عوامل مختلفی تاثیر میپذیرد. ویژگیهای شخصیتی افراد یکی از مهمترین عواملی است که بر عملکرد افراد کارآفرین تاثیر میگذارد اما کیفیت و کمیت آن در تحقیقات مختلف، یکسان نبوده است. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد فراتحلیل، به عنوان یک روش مناسب با اصلاح اثرات غیرواقعی ناشی از خطای نمونهگیری و پایایی پایین، قصد دارد نتایج پژوهشهای قبلی را جمعبندی کرده و به طور آماری اثرگذاری نقش ویژگیهای شخصیتی را مشخص مینماید. با توجه به اینکه برای ویژگیهای شخصیتی دیدگاههای مختلفی وجود دارد؛ این پژوهش ضمن یکپارچه سازی مطالعات انجام شده، به بررسی این نکته نیز پرداخته که کدام دیدگاه نظری تاثیر بیشتری بر کارآفرینی دارد. روش: پژوهش حاضر از حیث ماهیت هدف، بنیادی؛ بر حسب گرداوری اطلاعات توصیفی و براساس ماهیت پژوهش از نوع پیمایشی است. برای این منظور، روش فراتحلیل به کارگرفته شد و پژوهشهای داخلی و خارجی مرتبط با موضوع از پایگاههای اطلاعاتی داخلی همچون جهاد دانشگاهی، مجلات نور، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات و پایگاه اطلاعات علمی وگوگل اسکولار استفاده گردید. ابزار اندازهگیری این پژوهش چک لیست فراتحلیل بود و سپس دادههای آماری از طریق نرم افزار فراتحلیل (ویرایش دوم) مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: یافتههای پژوهش نشان میدهد دادهها نامتجانس بوده و عدم سوگیری انتشار در یافتهها حاکی از معنادار بودن اندازه اثر کلی است. میانگین اندازه اثرکلی مطابق با جدول کوهن، در سطح متوسط قرار دارد و لذا میتوان گفت بین ویژگیهای شخصیتی با کارآفرینی رابطه معنادار وجود دارد. به بیان دقیقتر، نتایج پژوهش حاضر نشان داد ویژگیهای شخصیتی اعم از برونگرایی، روانرنجوری، سازگاری، با وجدانی، گشودگی به تجربه، که براساس نظریه Costa & McCrae مطرح شده و یا کنترل درونی، توفیق طلبی، خلاقیت، ریسک پذیری، عزت نفس و خودکارآمدی که Rauch & Frese مطرح کردند؛ با عملکرد کارآفرینان در ارتباط است. علاوهبراین، در مقایسه دو دیدگاه صفات کلی و صفات خاص شخصیتی، اندازه اثرهای مربوط به دیدگاه صفات خاص بزرگتربود. همچنین، از بین ویژگیهای مختلف شخصیتی، صفات خلاقیت و خوداثربخشی اندازه اثر بزرگ تری نسبت به سایر ویژگیها داشتند. نتیجه: میتوان نتیجه گرفت اگرچه ویژگیهای شخصیتی عامل مهمی در عملکرد کارآفرینان است با این حال، تمامی این خصوصیات تاثیر یکسانی بر رفتار کارآفرینی افراد ندارد و برخی از آنها، که در این پژوهش صفات خاص نامیده شده اند، نقش پررنگتری در این خصوص دارند. از آنجایی که این خصیصهها بر ارائه توصیفات روشنتری متمرکز هستند که در زمان و مکان یا نقش خاصی رخ میدهد، اندازه اثر بزرگتری ایجاد مینمایند. و لذا توسعه این خصیصهها میتواند منجر به بهبود عملکرد کارآفرینان گردد. از دیگرسو، خلاقیت و خودکارآمدی به ترتیب رابطه قویتری با رفتار کارآفرینانه داشتند. به نظر میرسد ایجاد یک کسب و کار جدید بیش از هرچیز مستلزم تفکری متفاوت از دیدگاههای رایج است و به خلاقیت و نوآوری نیاز دارد. همچنین، لازم است تا فرد به توانمندیهای خود باور داشته باشد و به نقش موثر خود در تغییر شرایط اطمینان پیدا کند تا بدین ترتیب تردیدها مانع از رفتار کارآفرینانه ایشان نگردد.
اسدی et al. (Fri,) studied this question.