Yaşlanma karşıtı yeni bir ufuk: karaciğerde klotho ve moleküler hedefler

Yaşlanma, moleküler ve hücresel düzeyde biriken hasarın organizmanın homeostatik kapasitesini azaltmasıyla karakterize karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte karaciğer, metabolizma, detoksifikasyon ve immün yanıtın düzenlenmesindeki merkezi rolü nedeniyle sistemik yaşlanmanın önemli bir belirleyicisi olarak öne çıkmaktadır. Karaciğer yaşlanması; hücresel yaşlanma kronik inflamasyon ve mitokondriyal disfonksiyon gibi birbiriyle ilişkili mekanizmalar aracılığıyla gelişmekte ve or-ganın fonksiyonel kapasitesinde azalmaya yol açmaktadır. Yaşlanmış hücrelerin salgıladığı pro-inflamatuvar faktörler sistemik dolaşıma katılarak çoklu organ yaşlanmasını hızlandırmaktadır. Son yıllarda klotho protein ailesi, yaşlanma biyolojisinde önemli bir düzenleyici olarak dikkat çekmek-tedir. α-Klotho’nun dolaşımdaki formu anti-inflamatuvar, antioksidan ve anti-fibrotik etkiler göste-rirken; β-Klotho karaciğerde FGF19 ve FGF21 aracılığıyla metabolik homeostazın düzenlenmesin-de kritik rol oynamaktadır. Klothonun TGF-β, NF-κB, IGF-1 ve Wnt/β-katenin gibi temel sinyal yolaklarını düzenleyerek yaşlanma ile ilişkili süreçleri baskıladığı gösterilmiştir. Bu derlemede, karaciğerin yaşlanma sürecindeki rolü ve klotho proteinlerinin bu süreçteki etkileri güncel literatür ışığında ele alınmış; klothonun karaciğer yaşlanması ve ilişkili metabolik hastalıklarda potansiyel bir terapötik hedef olabileceği vurgulanmıştır.