Bu çalışma, Ahmet Oktay’ın bir kadının varoluş trajedisini anlattığı Dr. Kaligari’nin Dönüşü adlı tek şiirden oluşan eserini metin merkezli bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. İncelemede yapısalcı göstergebilimin izlek, kod ve karşıtlık çözümlemesine dayalı yöntemi ile Roland Barthes’ın Camera Lucida’da fotoğraf üzerine geliştirdiği studium ve punctum kavramları birlikte kullanılmaktadır. Bir kitap boyutundaki tek bir şiirden oluşan metin; klinik uzamı çağrıştıran sahne parçaları, kendisine özgü nesne dikkati ve kayıt biçimleri aracılığıyla okuru poetik kurmaca bir bağlam içine yerleştirir. Oluşturulan bu bağlam, bakışın yönünü ve öznenin konumunu düzenleyen bir söylem alanı üretir. Çalışmada, bu kültürel bağlamın nesneler ve insanlar üzerinden nasıl kurulduğu metin içi göstergeler merkeze alınarak tartışılmaktadır. Diğer taraftan şiirin belirleyici etkisi, söz konusu bağlamın içinden kimi ayrıntıların öne çıkarılmasıyla oluşturulmuştur. Sayısal işaretler, tarih damgaları, tekil sözcükler, kısa ve sert kayıt cümleleri ve acil müdahale ifadeleri okuma sürekliliğini kesintiye uğratarak âdeta metin içerisinde sabitlenme anları oluşturur. Bu anlar, okuyucuda metnin “donmuş kadrajlar” hâlinde algılanmasına yol açan teknik düğümler olarak işlev görür. Çalışma, bu sabitlenme odaklarının metnin derin örgüsünde iç/dış, özne/nesne ve akış/kesinti karşıtlıklarıyla nasıl bağlandığını göstermeyi hedeflemektedir. Dolayısıyla Dr. Kaligari’nin Dönüşü’nün varoluş trajedisi tematik içeriğin yanı sıra, metnin gösterge düzeninin işleyişi ve okuma ritmini biçimlendiren teknik tercihleri ile de oluşturulduğu ileri sürülmektedir.
Selçuk Atay (Thu,) studied this question.