Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarından ‘Nitelikli Eğitim’ Kapsamında Türkiye’deki Sağlık Yönetimi Bölümlerinin Program Çıktılarının Analizi

Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında eğitim, bireylerin bilgi, beceri ve değerler yoluyla toplumsal, ekonomik ve çevresel sorunlara çözüm üretme kapasitesini geliştiren temel bir araçtır. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler tarafından belirlenen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alan “Nitelikli Eğitim” kapsayıcı, adil ve yaşam boyu öğrenmeyi destekleyen eğitim sistemlerinin oluşturulmasını hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı, “Nitelikli Eğitim” kapsamında, Türkiye’de lisans düzeyinde eğitim veren sağlık yönetimi bölümlerinin program çıktılarının söz konusu hedeflere ne düzeyde katkı sağladığını incelemektir. Araştırmada, Yükseköğretim Kurulu Lisans Atlası verileri doğrultusunda belirlenen 61 devlet ve 20 vakıf üniversitesi olmak üzere toplam 81 üniversitenin sağlık yönetimi bölümleri kapsama alınmıştır. Bölümlerin internet sitelerinde beyan edilen program çıktıları, nitel araştırma desenlerinden tümdengelimsel yansıtıcı tematik analiz (deductive reflexive thematic analysis) yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, “Nitelikli Eğitim” başlığı altında vurgulanan “yaşam boyu öğrenme”, “insan hakları”, “toplumsal cinsiyet eşitliği”, “sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir yaşam tarzları”, “barış ve şiddetsizlik kültürü”, “küresel vatandaşlık” ile “kültürel çeşitlilik ve kültürün sürdürülebilir kalkınmaya katkısı” olmak üzere yedi tema temel alınmıştır. Bulgular, sağlık yönetimi bölümlerinin program çıktılarında evrensel değerler ve etik, hukukun üstünlüğü ve teknoloji okuryazarlığı gibi konuların yeterli düzeyde yer aldığını göstermektedir. Buna karşılık, toplumsal cinsiyet eşitliği, insan haklarının temel boyutları, kültürel çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir çözümler üretebilme gibi sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından önemli görülen alanların program çıktılarında sınırlı düzeyde yer aldığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, sağlık yönetimi eğitiminin “Nitelikli Eğitim” amacı ve alt hedefleri ile daha bütüncül bir biçimde uyumlaştırılabilmesi için program çıktılarının yeniden gözden geçirilmesi ve özellikle sürdürülebilirlik boyutunun güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.