Görsel Sanatlar Alanında Yapay Zekâ Uygulamalarına Yönelik Mezun ve Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi

Bu araştırmanın amacı, görsel sanatlar alanında görev yapan öğretmenler ve mezunların yapay zekâ uygulamalarına yönelik etik algılarını incelemek ve bu teknolojilerin sanat eğitimi süreçlerine yansımalarını pedagojik bir çerçevede değerlendirmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji yaklaşımıyla yürütülmüş; çalışma grubunu Türkiye’nin farklı şehirlerinde görev yapan görsel sanatlar öğretmenleri ile güzel sanatlar fakültesi mezunu sanatçılardan oluşan toplam 20 katılımcı oluşturmuştur. Veriler, yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun yapay zekâyı sanatsal üretimde bağımsız bir yaratıcıdan ziyade, öğretim ve üretim süreçlerini destekleyen bir araç olarak konumlandırdığını göstermektedir. Yapay zekâ destekli uygulamaların ders içeriğini zenginleştirdiği, görsel çeşitlilik sağladığı ve öğretim süreçlerini kolaylaştırdığı ifade edilirken; aşırı ve denetimsiz kullanımın öğrencilerde düşünsel tembelliğe, özgünlük kaygısının zayıflamasına ve üretim sürecinin yüzeyselleşmesine yol açabileceği yönünde etik ve pedagojik riskler de vurgulanmıştır. Araştırma ayrıca, yapay zekâ kullanımının öğretmenlerin mesleki rollerini dönüştürdüğünü; öğretmenlerin rehberlik, denetim ve etik sorumluluklarının daha belirgin hâle geldiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, yapay zekânın görsel sanatlar eğitiminde merkezî bir unsur olarak değil, pedagojik hedefler ve etik sınırlar doğrultusunda yapılandırılmış tamamlayıcı bir araç olarak ele alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, öğretmen rehberliğini esas alan dengeli ve bilinçli kullanım yaklaşımlarının geliştirilmesi önerilmektedir.