Türkiye’de Genç Çalışanlar Arasında Ücretlerin Belirleyicileri: Kantil Regresyon Yaklaşımı

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki 15-29 yaş arası gençlerin gelir düzeyi farklılıklarının incelenmesi için genç nüfusun ücretlerini belirleyen faktörleri Mincer ücret denklemi bağlamında analiz etmektir. Bu amaçla, Mincer denklemine 2023 yılı Hanehalkı işgücü araştırması işgücü istatistikleri mikro veri setinden elde edilen ücret, eğitim ve deneyim temel değişkenlerinin yanı sıra yaş bağımsız değişkeni eklenerek oluşturulan genişletilmiş model En Küçük Kareler (EKK) regresyonu ve Kantil regresyon yöntemleri uygulanarak tahmin edilmiştir. EKK regresyonundan elde edilen modelin regresyon temel varsayımlarından sapmaları incelenmiştir. Modelin regresyon temel varsayımlarını sağlamadığı görülmüştür. Ek olarak, aşırı değerlerin varlığı tespit edilmiştir. Bu nedenle veri setine; hem normallik, sabit varyans gibi bazı temel varsayımlarını sağlanmadığı durumlarda, hem de aşırı değerlerin varlığında daha sağlam tahmincilerin elde edilmesine olanak sağlayan, alternatif bir regresyon modeli olan Kantil regresyon yöntemi uygulanmıştır. Kantil regresyon tahmininden elde edilen bulgular, yaş ve eğitim değişkenlerinin her üç ücret düzeyinde ücretlerin artışı üzerinde oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, deneyim değişkeninin Mincer ücret denklemi yaklaşımını destekler bir şekilde ücretlerin her üç seviyesinde U şeklinde bir etkisi olduğu bulgusu elde edilmiştir. Genç çalışanlarda yaşın ücretleri belirli bir düzeye kadar azalttığı, belirli bir düzeyden sonra ise arttırdığı bulgusu elde edilmiştir. Sonuç olarak, Türkiye’de genç işgücünün ücret düzeyi farklılıkları üzerinde eğitimin ve deneyimin yanı sıra, yaşın da önemli bir etkisi olduğu ortaya konulmuştur.