Kısa süreli bilişsel terapiye kimler uygun? Polikliniğe başvuran kişilerin terapötik ittifak, içgörü ve kişilik özelliklerine göre incelenmesi

Bilişsel terapi, psikolojik sağlık alanı profesyonelleri tarafından yaygın bir şekilde kullanılan terapi yöntemlerinden biridir. Bu terapi yaklaşımının yaygın bir biçimde kullanılması, kimlerin bu müdahale için daha uygun olduğunu belirlemenin önemini de artırmaktadır. Bu kapsamda mevcut araştırma, terapötik ittifakın, içgörünün ve kişilik özelliklerinin kısa süreli bilişsel terapiye (KSBT) uygunluğu nasıl farklılaştırdığını incelemektedir. Araştırmanın katılımcıları, bir devlet hastanesine ayaktan başvuran ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 83 kişiden oluşmaktadır. Yaşları 22-62 arasında değişen (Ort. = 34.5, SS = 11.99) katılımcıların büyük bir çoğunluğu kadınlardan oluşmaktadır (%93). Veriler Kısa Süreli Bilişsel Terapiye Uygunluk Ölçeği, İçgörü Ölçeği, Terapötik İttifak Ölçeği Kısa Formu ve Büyük Beş-50-Tr Kişilik Testi aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada katılımcıların oluşturduğu kümeleri incelemek için latent profil analizinden (LPA) faydalanılmıştır. Analiz sonucunda, katılımcıların beş faktör kişilik özellikleri, içgörü düzeyleri ve terapötik ittifak algıları açısından “düşük ortalama” ve “yüksek ortalama” olmak üzere iki kümeli bir yapı oluşturduğu bulunmuştur. Yapılan MANOVA analizi sonucunda ortaya çıkan iki grubun ilgili değişkenlerin tamamında istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaştığı gözlemlenmiştir. LPA’ya göre oluşan iki grubun KSBT’ye uygunluğu farklılaştırıp farklılaştırmadığını incelemek amacıyla bağımsız örneklemler için t-test analizi kullanılmıştır. Analiz sonucuna göre, yüksek ortalamalara sahip grubun düşük gruba göre KSBT’ye daha uygun olduğu bulunmuştur. Bu bulgu, KSBT’ye uygunlukta danışan özelliklerinin dikkate alınmasının önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca bilişsel terapiye uygunluğu etkileyen faktörlerin incelenmesinin, kaynakların verimli kullanılmasına ve kişilerin doğru tedaviye yönlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.