PulseExploreJournal ClubDebatesTrendingResearchersJournals
Instagram
HomeExploreJournal ClubTrending
Synapse
⌘+K
Synapse
February 23, 20260 citationsOpen Access

Jökulhlaup úr Fossadal í Esjufjöllum

View Full Paper
JSJón Viðar SigurðssonIJIngibjörg JónsdóttirFGFanney Ósk Gísladóttir

Key Points

  • The research aims to analyze the occurrence and effects of jökulhlaup from Fossadal on Jökulsárlón.
  • Analyzed historical jökulhlaup occurrences and water flow patterns
  • Monitored jökulhlaup in July 2025 with precise timing
  • Recorded hydrological and seismic data during the event
  • The recent jökulhlaup released approximately 45 million m³ of water
  • Peak flow was about 415 m³/s
  • Monitoring revealed sudden changes in water levels at Jökulsárlón

Abstract

Á síðustu áratugum hefur myndast jökulstíflað lón í Fossadal í Esjufjöllum á milli Vesturbjarga og Skálabjarga í kjölfar jökulhörfunar. Tjarnir mynduðust fyrst í Fossadal á níunda áratug síðustu aldar en lónið, eins og það er nú, hafði tekið á sig mynd í kringum árið 2005. Þegar lónið nær nægri hæð hleypur vatnið undir Esjufjallajökul og skilar sér í Jökulsárlón á Breiðamerkursandi. Þetta eru lítt áberandi jökulhlaup þar sem Jökulsárlón dempar þau og áhrif þeirra í byggð eru því lítil. Þess eru dæmi að aukið vatn vegna jökulhlaupa hafi fært gönguleiðir við Jökulsárlón á kaf, rennsli Jökulsár á Breiðamerkursandi hafi aukist til muna og ísjakar hrannast upp við útfallið úr lóninu. Á vatnsborðsstöð Veðurstofu Íslands sjást skyndilegar breytingar á vatnsborði Jökulsárlóns við flest hlaupanna. Tekist hefur að tímasetja tíu jökulhlaup úr Fossadalslóni sem öll urðu að sumarlagi, það fyrsta árið 2010. Fylgst var með slíku hlaupi dagana 12.–14. júlí 2025 en þá voru liðin tvö ár frá síðasta jökulhlaupi. Búnaður var settur upp til að skrásetja atburðinn á myndrænan hátt með nákvæmum tímasetningum. Hlaupið hófst með jöfnum leka en að 37 klukkustundum liðnum jókst útrennsli og kraftmikið hlaup úr lóninu stóð í tæpan sólarhring. Hlaupið skilaði um 45 milljón m³ vatns úr Fossadalslóni og rennsli í hámarki var um 415 m³/s. Skjálftamælir Veðurstofu Íslands í Káraskeri í Breiðamerkurjökli nam óróa frá hlaupinu.

Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper

Cite This Study

Sigurðsson et al. (2025) studied this question.

synapsesocial.com/papers/699ba08472792ae9fd8702f4https://doi.org/10.33799/jokull2025.75.087
Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper