Hayatın her alanında vergi müessesesiyle karşılaşan gerçek ve tüzel kişiler, tarihsel süreçte vergi ödemekten kaçınır hale gelmiş ve bazı yöntemler geliştirerek daha az vergi ödemeyi yahut hiç vergi ödememeyi amaçlamışlardır. Vergi tahsilatını artırmak amacıyla devletler; mükelleflerin ödedikleri verginin bir kısmını geri alabilecekleri iade müesseseleri düzenlemişlerdir. Düzenlenen vergi istisnalarından faydalanan kişiler 3065 sayılı KDV Kanunu 32. Maddesiyle 28983 sayılı Tebliğde sayılan şartları sağlarlarsa KDV iadesi de talep edebilirler. İnsan, tabiatı gereği şartları sağlamadığı halde KDV iadesi almak isteyebileceğinden bu durumu engellemek maksadıyla 28983 sayılı Tebliğle Özel Esaslar düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme 31.10.2024 tarihli 32708 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 52 Seri Nolu KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle yürürlükten kaldırılmıştır. Çalışmanın konusu özel esaslar müessesesi, özel esasların Anayasaya uygunluğu, özel esasların kaldırılması ile yerine ihdas edilen iadelerin vergi inceleme raporuna göre yerine getirilmesine dair uygulama ve yeni uygulamanın özel esasların devamı niteliğinde olup olmadığı ile Anayasaya uygunluğu meselesidir. Bu kapsamda öncelikle özel esaslar müessesesi açıklanacak, akabinde özel esaslar uygulamasının 1982 Anayasasına uygunluğu tartışılacak, sonrasında özel esasların kaldırılması ve yerine gelen iadelerin vergi inceleme raporuna göre yerine getirilmesine dair uygulama hakkında Tebliğe istinaden bilgiler verilecek ve yeni uygulamanın özel esasların devamı niteliğinde olup olmadığı ile Anayasaya uygunluğu meselesi hakkında fikirlerimiz sunulacaktır.
Alaşahin et al. (2025) studied this question.