PulseExploreJournal ClubDebatesTrendingResearchersJournals
Instagram
HomeExploreJournal ClubTrending
Synapse
⌘+K
Synapse
June 3, 2026SCIENCE TIME0 citationsOpen Access

Yassaviylik Adabiy An’anasida Aruz She’r Tizimi

BRBoburjon Dilshodjon o‘g‘li Rajavaliyev

Key Points

  • This research investigates the characteristics of the aruz poetry system in the Yassavi literary tradition during the 15th and 16th centuries.
  • Analyzed the poetic structures of works by Ahmad Yassaviy, Iqoniy, Shams O‘zgandiy, Ubaydiy, and Xudoydod Valiy.
  • Identified the use of aruz meter types: ramal, hazaj, and rajaz.
  • Evaluated the relationship between aruz and barmoq weights as an example of poetic syncretism.
  • Demonstrates a synthesis of aruz and barmoq systems in the Yassavi literary environment of the 15th-16th centuries.
  • Highlights aruz not only as a structural element but also as a significant means of expressing mystical and didactic content.
  • Indicates complex poetic phenomena in Turkish poetry development.

Abstract

Mazkur maqolada Yassaviylik adabiy an’anasida aruz she’r tizimining qo‘llanish xususiyatlari XV–XVI asr yassaviy izdoshlari ijodi misolida tadqiq etilgan. Tadqiqotda Ahmad Yassaviy, Iqoniy, Shams O‘zgandiy, Ubaydiy va Xudoydod Valiy hikmatlarining tuzilishi tahlil qilinib, ularda aruzning ramal, hazaj va rajaz bahrlaridan foydalanish holatlari aniqlangan. Aruz tizimining barmoq vazni bilan munosabati, ayniqsa qorishiq vazn hodisasi poetik sinkretizm namunasi sifatida baholangan. “Devoni hikmat” va “Boqirg‘on kitobi” namunalari asosida yassaviylik adabiyotida aruz tizimi faqat shakl bilan cheklanib qolmasdan, tasavvufiy-didaktik mazmunni ifodalovchi muhim poetik vosita sifatida namoyon bo‘lishi asoslangan. Tadqiqot natijalari XV–XVI asrlar yassaviy adabiy muhitida aruz va barmoq tizimlari sintezi mavjud bo‘lganini hamda bu holat turkiy she’riyat taraqqiyotidagi murakkab poetik hodisalardan biri ekanini ko‘rsatadi. 

Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper

Cite This Study

Boburjon Dilshodjon o‘g‘li Rajavaliyev (2026) studied this question.

synapsesocial.com/papers/6a1fc3c1dee9eb8c0dce5338https://doi.org/10.66345/stj.v4i4/2.5914
Ask AI
Helpful
Bookmark
Share
View Full Paper