So‘z mohiyatini idrok qilganlar uni qayta so‘zlash vazifasida bo‘ladilar. Mazkur vazifa o‘laroq anglaganlari asl mohiyatni shakllar vositasida qayta bayoni uchun Mir Alisher Navoiy so‘z san’atini oshno tutdi. Navoiyning so‘fiy tabiati va soliknamo hayot tarzi uning asarlarida yetakchi g‘oya o‘laroq aks topdi. Shu yerda doim diqqatimni tortadigan bir fikrlar xotirga keldi: Navoiy asarlarining har qatidan tasavvuf izlash qanchalik mantiqqa to‘g‘ri? Bunga navoiyshunos ustozlardin birining Navoiy fenomeni xususida bildirgan munosabatlarini keltirgan bo‘lar edim: “Hazrat Navoiyda kim nimani ko‘rishni istasa shuni ko‘radi: orif unda irfon, oshiq ishq, davlat arbobi siyosiy mavzu va hakozo”. Mazkur ifodaga ko‘ra, Navoiyning deyarli ko‘plab asarlari tasavvuf nazariyasi va amaliy jarayonining sinkret talqinlari bayonidir, deyishga haqlimiz.
Saidakbarova Muqaddas Muhammadrahimovna (2026) studied this question.