Bu çalışmada, Erzurum Müzesi Yakutiye Medresesi Yazma Eserler Koleksiyonu’nda yer alan, on sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllara ait iki rubu tahtası (Env. No. 494 ve 2008/26 (E)) ile Süleyman Murad b. Ömer b. Ahmed Sa’di el-Gedûsî’nin Arapçadan Türkçeye çevirdiği Tercüme-i Gedûsî adlı irtifa risalesi (Env. No: 2008/26 (E)) incelenmiştir. Bu risale, Fatih Cami (İstanbul) dersiâmlarından Hazergradî Hasan Şevkî Efendi’nin H.1311 (M. 1894) yılında yaptığı düzenlemenin ardından H. 1329 (M.1911)’de son müneccimbaşı Hüseyin Hilmi Efendi tarafından yeniden düzenlenip İstanbul’da Mahmut Bey Matbaasında basılmıştır.Söz konusu malzemeler, astronomi bilgisinin geç Osmanlı döneminde üretilme ve aktarılma sürecinde aletler ile yazılı kaynaklar arasındaki çok yönlü ilişkiyi ortaya koymaktadır. Aletlere ilişkin incelemeler ile metinlerdeki kuramsal ve pratik bilgilerin birlikte değerlendirilmesi, dönemin astronomi bilgisinin hem teorik temellere hem de uygulamaya dayandığını göstermektedir. Bu yaklaşım, Osmanlı döneminde üretilen bilimsel aletler ile metinler arasındaki ilişkilere farklı bir bakış açısı getirmektedir. Bu bağlamda, araştırmamız yalnızca aletlerin teknik özellik ve işlevlerine odaklanmakla kalmayıp, aletlerin bilimsel bilginin oluşturulması, aktarımı ve kullanımındaki rollerinin incelenmesini ön plana çıkarmayı amaçlamaktadır.
Danışan et al. (Wed,) studied this question.