What question did this study set out to answer?

This analysis aims to evaluate how courtroom seating arrangements affect the right to fair trial, particularly regarding equality and impartiality principles.

May 20, 2026Open Access

Asliye Ceza Mahkemelerinde Duruşma Salonundaki Oturma Düzeninin Adil Yargılanma Hakkına Etkileri Üzerine Değerlendirmeler

Key Points

This analysis aims to evaluate how courtroom seating arrangements affect the right to fair trial, particularly regarding equality and impartiality principles.
Evaluation of historical and normative foundations of the right to fair trial.
Analysis of spatial and procedural arrangements such as seating patterns and negotiation methods in trial contexts.
Reference to case law from European Court of Human Rights and Constitutional Court regarding fairness in legal proceedings.
Seating arrangements create perceptual and practical imbalances between prosecution and defense.
Physical separation of defendants from their lawyers undermines the effectiveness of defense strategies.
Improvements are suggested to position prosecution and defense equally before the judge and ensure uninterrupted communication.

Abstract

Makalemiz, duruşma salonu oturma düzeninin adil yargılanma hakkı üzerindeki belirleyici etkisini, özellikle silahların eşitliği ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde ele almaktadır. Çalışma, adil yargılanma hakkının tarihsel ve normatif temellerini özetledikten sonra, AİHS m. 6’da yer alan güvencelerin yalnızca norm metinlerinde tanınmasıyla yetinilemeyeceğini; bu güvencelerin pratikte kullanılabilir ve etkili olmasını sağlayan mekânsal ve usulî düzenlemeler (duruşma salonu oturma düzeni, sanık-müdafi yakın oturma, müzakere usulleri vb.) üzerinden fiilen gerçekleştirilmesi gerektiğini savunur. Sanığın müdafiden fiziksel olarak ayrıştırılması, savcının hâkimle aynı seviyede konumlandırılması ve müzakere aralarında savunmanın dışarıda bırakılması gibi uygulamaların, savunmanın etkinliğini ve mahkemenin tarafsızlığını zedelediği ileri sürülür. AİHM ve AYM içtihatlarına atıfla, “adaletin görünmesi” ölçütünün, mekânsal yerleşim kararlarını da bağladığı vurgulanır. Asliye Ceza Mahkemelerinde sıklıkla rastlanan duruşma salonu oturma düzeni, iddia ile savunma arasında algısal ve pratik bir dengesizlik doğurmakta; bu dengesizliğin usuli sonuçlar yarattığı gösterilmektedir. Makale, iddia ve savunmanın hâkimin karşısında eşit düzlemde konumlandırılması ve sanık-müdafi iletişiminin kesintisiz kılınması yönünde uygulama önermektedir.

Asliye Ceza Mahkemelerinde Duruşma Salonundaki Oturma Düzeninin Adil Yargılanma Hakkına Etkileri Üzerine Değerlendirmeler

Key Points

Abstract

Cite This Study

Also Consider

Also Consider