Ceza muhakemesinin amacı şüpheli ve sanığın haklarına saygılı bir biçimde maddi gerçeğin araştırılıp bulunması ve cezai uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasıdır. Maddi gerçeğin tespiti ise hâkimin, cezai uyuşmazlığa ilişkin vicdani kanaatine göre yapılır. Yapay zekâ alanındaki güncel gelişmeler ve yapay zekânın karar verme süreçlerinde halihazırda kullanılmaya başlanması, yapay zekânın; ceza muhakemesinde vicdani kanaate ulaşmak için kullanılıp kullanılamayacağı sorusunu akla getirmektedir. Hâkimin, maddi gerçeğin tespiti için vicdani kanaate ulaşması bir süreci ifade eder. Bu süreç içerisinde insan hâkim; bir dizi araştırma yaparak akıl yürütmekte, tecrübe kurallarından, karinelerden ve değerlere dayanan duygulardan yararlanarak gerekçeye dayanan şüpheyi yenmeye çalışmaktadır. Yapay zekânın hukuk alanında ve ceza muhakemesinde kullanılmasına ilişkin güncel gelişmeler ışığında vicdani kanaatin oluşumu sırasında insan hâkim tarafından yerine getirilen işlemlerin, yapay zekâ tarafından da yerine getirilip getirilemeyeceği incelemenin ana konusunu oluşturmaktadır.
Ahmet Emir ALADAĞ (2026) studied this question.