The Role of Salicylic Acid in Enhancing Essential Nutrient Uptake, Boosting Antioxidant Enzyme Activities, and Reducing Cell Death in Okra (Abelmoschus esculentus) under Copper Stress

فلز مس یکی از عوامل تنش­زای محیطی است که می‌تواند باعث آسیب‌های جدی به سلول‌های گیاهی شود. مس در غلظت‌های بالا به عنوان یک عنصر سمی در داخل گیاه عمل کرده و باعث ایجاد رادیکال‌های آزاد و اختلال در فعالیت‌های آنزیمی می‌شود. سالیسیلیک اسید (Sa) به عنوان یک تنظیم کننده گیاهی در کنترل متابولیسم گیاه، رشد و نمو، پاسخ های دفاعی، کنترل ژنومی و در نهایت سیگنال‌دهی به در گیاه نقش دارد. از سوی دیگر، کاربرد این ماده در دوز مناسب می‌تواند نقش مهمی در پاسخ به تنش‌های غیرزیستی در گیاهان متعدد به ویژه کاهش سمیت ناشی از فلزات سنگین داشته باشد. در پژوهش حاضر، تأثیر جداگانه و توأم غلظت‌هاي سالیسـیلیک اسـید (500 میکرومـولار) در كشت هیدروپونیک بر برخي از فعالیت­هاي فیزيولوژيکي و بیوشیمیایی گیاه بامیه تحت تنش 600 و 1200 میکرومولار مس مورد بررسی قرار گرفت. آزمايش­ها در قالب طرح كاملاً تصادفی و با 3 تکرار در هر تیمار انجام پذيرفت. براساس نتايج حاصل از اين پژوهش، سطوح بالاي مس موجب كاهش عناصر غذایی ضروری و افزایش میزان مالون دی‌آلدئید، پراکسید هیدروژن، مرگ سلولی، پروتئین، پرولین، قندهاي محلول، فعالیت آنزيم­های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و محتوای مس در اندام هوایی و ریشه گیاه بامیه در مقایسه با گیاه شاهد شد. در مقابل، محلول­پاشی سالیسـیلیک اسـید باعث افزایش جذب عناصر ضروری مانند منیزیم (تا 41%)، آهن (38%)، روی (46%)، فعالیت آنزیم­های پاداکساینده (از 60 تا90%) و نیز کاهش غلطت مس (31%)، محتوای مالون دی‌آلدئید (14%)، پراکسید هیدروژن (26%)، مرگ سلولی (49%) در اندام هوایی و ریشه گیاهان بامیه شد. یافته‌های بدست آمده از این پژوهش نشان داد که استفاده از سالیسیلیک اسید، چه به‌صورت مجزا و چه در ترکیب با سایر تیمارها، به‌طور مؤثری توانست آسیب‌های ناشی از تنش مس را کاهش داده و مقاومت گیاه بامیه را در شرایط آلوده به سولفات مس بهبود بخشد.