Bu çalışmanın amacı, Türkiye’nin buğday ekonomisinin uzun dönemli yapısal dönüşümünü üretim, verimlilik ve dış ticaret göstergeleri çerçevesinde analiz etmektir. Araştırma, buğday üretiminde nicelik temelli büyümeden verimlilik odaklı bir yapıya geçişi; 1961-2023 döneminde ham buğday ile buğday türevi işlenmiş ürünlerin dış ticaret performansını; Türkiye’nin rekabet gücünü, uzmanlaşma düzeyini, ticaret bağımlılığını ve gıda arz güvenliğini incelemektedir. Araştırma, Toprak Mahsulleri Ofisi, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı ve Gıda ve Tarım Örgütü veritabanlarından elde edilen veriler kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada; Trend Analizi, Ticaret Dengesi Oranı, Michaely Endeksi, Balassa Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi, Herfindahl-Hirschman Endeksi, Birim Değer Analizi ve Ticaret Performans Endeksi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, Türkiye’de buğday üretimindeki uzun dönemli artışın verimlilik kaynaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye, ham buğdayda net ithalatçı konumunda olmasına rağmen, endüstriyel temelli işleme kapasitesi sayesinde un, makarna ve diğer işlenmiş buğday ürünlerinde sürdürülebilir bir rekabet avantajı elde etmiştir.
HARUNOĞULLARI et al. (Sun,) studied this question.