Young Yun Kim’in Stres-Adaptasyon-Büyüme Modeli Üzerine Bir Değerlendirme

Bu çalışma, Young Yun Kim’in Stres-Adaptasyon-Büyüme Modelini göç, sosyal uyum ve kültürlerarası iletişim literatürü bağlamında eleştirel bir perspektifle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, teorik inceleme yöntemiyle Kim’in Kültürlerarası Adaptasyon’un Bütünleştirici İletişim Teorisi içerisinde yer alan stres-adaptasyon-büyüme modelinin temel varsayımları, açıklayıcı mekanizmaları ve literatürde öne çıkan eleştirileri analiz edilmektedir. Model, sosyal uyumu statik bir sonuç yerine bireyin yeni kültürel çevresiyle kurduğu iletişimsel etkileşimler aracılığıyla şekillenen dinamik ve dönüşümsel bir süreç olarak açıklamaktadır. Bu yönüyle iletişimin sosyal uyumun merkezine yerleştirilmesi, göçmen bireyin aktif bir özne olarak konumlandırılması ve kültürel stresin bireysel gelişimin itici gücü olarak değerlendirilmesi modelin temel katkıları arasında yer almaktadır. Bununla birlikte çalışma, modelin yapısal eşitsizlikler, ayrımcılık, göç politikaları ve güç ilişkileri gibi makro düzeydeki faktörleri sınırlı biçimde ele aldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca kültürsüzleşme ve kültürlerarası kimlik kavramları etrafında şekillenen tartışmalar, modelin bazı yönleriyle asimilasyoncu bir eğilim taşıdığı yönündeki eleştirileri gündeme getirmektedir. Türkiye’deki göç ve sosyal uyum deneyimleri bağlamında değerlendirildiğinde ise modelin bireysel uyum süreçlerini açıklamada önemli katkılar sunduğu, ancak açıklayıcı gücünün yapısal ve eleştirel yaklaşımlarla birlikte ele alındığında yükseleceği sonucuna ulaşılmıştır.