Psychological Characteristics of the Elite Athletes Have Required: Review

Sportif performansı etkilediği düşünülen fiziksel, teknik ve taktiksel unsurların yanında bilişsel ve duygusal unsurlar da vardır. Bu bilişsel ve duygusal unsurları değerlendiren ve araştıran bilim dalı da günümüzde ''spor psikolojisi'' dir. Spor psikolojisi, spor ortamlarında insan davranışlarını inceler. Sportif performanstaki bu unsurları araştıran ve uygulayan kişiler ise ''spor psikologları''dır. Son yıllarda, spor psikologları tarafından elit sporcuların başarılı olmalarına yardımcı olan psikolojik özelliklerin hangileri olduğunu belirlemek amacıyla çok fazla çalışma yapılmaktadır. Bu çalışma da, spor psikologlarına ve spor ortamında çalışan uygulamacılara farklı bir bakış açısı kazandırmak ve elit sporcularda olması gereken psikolojik özellikleri tanımlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden derleme yöntemi kullanılmıştır. Konu ile ilgili alan yazın kapsamlı bir şekilde incelenmiş olup; teorik bilgiler uygulama araştırmalarıyla da desteklenmiştir. Yapılan literatür incelenmesi sonucu, elit sporcularda olması gereken 11 psikolojik özellik saptanmıştır. Bunlar; kişilik özellikleri, kontrol edilebilir iç odak, kendine güven, içsel motivasyon, hedef yönelimi, konsantrasyon, uyarılmışlık kontrolü, zorluklarla başa çıkabilme, hedef belirleme, imgeleme ve zihinsel dayanıklılıktır. Bu çalışmada, öncelikle elit sporcularda olması gereken bu psikolojik özelliklerin neler olduğu tanımlanmış daha sonra da bu özellikler ayrıntılı bir biçimde açıklanmaya çalışılmıştır. Bu araştırmanın, antrenörlere, sporculara ve spor psikologlarına spor ortamlarında istenilen başarıyı yakalamalarında yardımcı bir kaynak olabileceği; ayrıca araştırmacı spor psikoloğu rolünde çalışanlara da yeni araştırma konuları oluşturmada farklı bir bakış açısı sağlayacağı düşünülmektedir.