Болашақ Химия Педагогтарының Кәсіби Құзыреттілігін Дамытудың Кейбір Мәселелері

The main aim of the paper is to conduct a comprehensive exploration into the effective cultivation of professional competencies among prospective teachers in the learning process. In this regard, the research objectives have been determined, namely: to reveal the essence of the term "professional competency", to delineate the issues of cultivation of professional competencies among perspective chemistry teachers, and to formulate recommendations through examination and analysis of effective strategies of enhancing the professional competence of pedagogical university students. An overview of the theoretical methodologies used in the perspective specialist training was undertaken, delving into conceptual terms such as "competence", "competency", "professional competency". Utilizing the method of content analysis, the concept "professional competency" was analyzed based on a synthesis of domestic and international research findings. Employing a survey method, the research investigates the issues of cultivation of professional competencies in the chemistry teacher training, the assessment of the extent to which students' professional competencies are cultivated, the impact of practical experience on the development of competence and the assessment of the importance of digital technology in this process. Recommendations on effective strategies for fostering the professional competency among future teachers have been delineated. Keywords: competence, professional competency, communicative competency, normative competency, intellectual-pedagogical competency, digital technology, digital resources. Мақала болашақ мұғалімдердің кәсіби құзыреттіліктерін оқу процесі барысында тиімді қалып- тастыру мен дамыту жолдарын егжей-тегжейлі зерттеу мақсатында жазылған. Осыған байланысты зерттеу жұмысының міндеттері анықталды: «кәсіби құзыреттілік» ұғымының мәнін ашу, болашақ химия педагогтарының кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мен дамытудың мәселелерін көрсету, педагогикалық университет студенттерінің кәсіби құзыреттілігін дамытудың тиімді жолдарын зерттеу және талдау арқылы ұсыныстар дайындау. Болашақ мамандарды даярлауда пайдаланылған теориялық әдістерге шолу жасалып, «құзырет», «құзыреттілік», «кәсіби құзыреттілік» ұғымдарына анықтама келтірілді. Отандық және шетелдік зерттеулерге сүйене отырып, «кәсіби құзыреттілік» ұғымына контент- анализ әдісімен талдау жүргізілді. Химия педагогтарын даярлауда олардың кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мен дамытудың мәселелері, білімалушылардың кәсіби құзыреттіліктерінің қанша- лықты қалыптасқандығы, құзыреттілікті дамытуға іс-тәжірибенің әсері және цифрлық технология- ның маңыздылығы сауалнама әдісімен анықталды. Болашақ мұғалімдерді даярлауда олардың кәсіби құзыреттілігін дамытудың тиімді жолдары бойынша ұсыныстар әзірленді. Түйін сөздер: құзырет, кәсіби құзыреттілік, коммуникативті құзыреттілік, нормативтік құзы- реттілік, интеллектуалдық-педагогикалық құзыреттілік, цифрлық технология, сандық ресурстар. Статья написана с целью детального изучения путей эффективного формирования и развития профессиональных компетенций будущих учителей в процессе обучения. В связи с этим определены задачи исследовательской работы: раскрыть сущность понятия "профессиональная компетентность", показать проблемы формирования и улучшения квалификационной компетентности будущих учителей-химиков, подготовить рекомендации путем исследования и анализа эффективных способов развития профессиональной компетентности студентов педагогических вузов. Проведен обзор теоретических материалов, использованных при подготовке будущих специалистов, приведены определения понятий «компетенция», «компетентность», «профессиональная компетентность». На основе отечественных и зарубежных источников проведено исследование понятия «профессио- нальная компетентность» методом контент-анализа. Методом анкетирования были определены проблемы формирования и развития профессиональных компетенций педагогов-химиков, степень сформированности профессиональных компетенций обучающихся, влияние педагогической практики на развитие компетенций и значимость цифровых технологий. Разработаны рекомендации по эффективным путям развития профессиональной компетентности будущих учителей. Ключевые слова: компетенция, профессиональная компетентность, коммуникативная компе- тентность, нормативная компетентность, интеллектуально-педагогическая компетентность, цифро- вые технологии, цифровые ресурсы.