Student Report Berries in Agroforestry

Rapport Dit Engelstalige studentenrapport met bijbehorende presentatie, opgesteld door Lara de Bois, Maike Looman en Sander van Stee (HAS Green Academy) in opdracht van ILVO binnen het CAMBIUM-project, onderzoekt de technische en economische haalbaarheid van zes bessensoorten in agroforestrysystemen in Vlaanderen en Nederland: aronia, olijfwilgbes, zwarte bes, rode bes, duindoorn en doornloze braam. Het onderzoek combineerde literatuurstudie, interviews met telers, verwerkers en afnemers, financiële analyses en de uitwerking van vijf bedrijfs- en teeltscenario’s. Daarbij werd gekeken naar de volledige keten: van ontwerp van agroforestrysystemen en teelttechniek tot oogst, verwerking, afzetkanalen en rendabiliteit. De studenten concludeerden dat een rijenteeltsysteem (alley cropping) het meest geschikt is voor commerciële bessenteelt in agroforestry. Een doordachte inrichting met voldoende ruimte voor onderhoud en oogst is essentieel. Rode bes, zwarte bes en aronia bieden de meeste mogelijkheden voor mechanisatie, terwijl doornloze braam vooral handmatige oogst vereist. Daarnaast blijkt dat de keuze van het afzetkanaal sterk bepalend is voor de winstgevendheid. Uit de financiële analyse blijkt dat vooral aronia met uitbestede verwerking, rode bes voor de versmarkt, zwarte bes voor de versmarkt en doornloze braam voor de versmarkt interessante perspectieven bieden. Duindoorn bleek in de onderzochte scenario’s economisch minder aantrekkelijk door de hoge oogst- en verwerkingskosten. Belangrijk is dat de winstgevendheid niet mag worden beoordeeld per gewas afzonderlijk, maar op het niveau van het volledige agroforestrysysteem. Het rapport benadrukt bovendien dat succes afhangt van een goede afstemming tussen teelt, oogst, verwerking en afzet. Diversificatie van zowel gewassen als verkoopkanalen helpt om risico’s te spreiden en de economische weerbaarheid van het systeem te vergroten. Zes praktische factsheets Aanvullend op dit studentenrapport ontwikkelden Marente Lokin (HAS Green Academy) en Sarah Carton (ILVO) zes praktische factsheets, één voor elke onderzochte bessensoort. Deze factsheets vertalen de onderzoeksresultaten naar toegankelijke en direct toepasbare informatie voor landbouwers, adviseurs en andere geïnteresseerden die bessen willen integreren in agroforestrysystemen. De factsheets zijn hier terug te vinden: https://www.agroforestryvlaanderen.be/nl/nieuws/factsheetreeks-aan-de-slag-met-bessen-in-agroforestry-teelt-oogst-en-marktkansen