Çi̇ftçi̇ni̇n Karnini Yarmişlar, Kirk Tane ‘Gelecek Yil’ Çikmiş: Bursa Koşuboğazi Köyü’nde Küçük Meta Üreti̇ci̇si̇ni̇n Sorunlari Ve Ayakta Kalma Takti̇kleri̇

Tarımın ticarileşmesi ve kapitalist üretim tarzının yayılması sürecinde kırsal alan önemli ekonomik ve toplumsal dönüşümler yaşamış; küçük üreticiler artan piyasa baskısı altında varlıklarını sürdürme mücadelesi vermişlerdir. Çalışma, Türkiye’de neoliberal tarım politikalarının küçük üreticiler üzerindeki etkilerini ve üreticilerin bu dönüşüm karşısında geliştirdikleri ayakta kalma pratiklerini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, örnek olay deseni kapsamında Bursa ilinin Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Koşuboğazı Köyü araştırma alanı olarak seçilmiştir. Köydeki küçük üreticilerle 20 yarı yapılandırılmış görüşme ve 2 odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, küçük üreticilerin mülksüzleşme, borçlanma, fiyat dalgalanmaları ve destekleme politikalarındaki dönüşüm neticesinde artan kırılganlıkla karşı karşıya kaldığını göstermektedir. Buna karşılık, üreticilerin aile emeğini ve toprak kullanımını yoğunlaştırma, mevsimlik işçi kullanımı, pazara göre ürün desenini şekillendirme, tarım dışı gelir kaynaklarına yönelme ve sözleşmeli üretim gibi yollarla piyasa koşullarına uyum sağlamaya çalıştıkları tespit edilmiştir. Bu bağlamda, küçük meta üreticiliğinin ortadan kalkmadığı, ancak değişen politika ve piyasa koşulları altında dönüşerek varlığını sürdürdüğü değerlendirilmektedir.