Re-evaluating the Verbal Root *sak-/*sakır- in Khotanese Saka and Tocharian Corpora: A Philological and Material Culture Analysis of Eurasian Nominalization / Hotan Sakaçası ve Toharca Korpusunda *sak- / *sakır- Eylemsel Kökünün Yeniden Değerlendirilmesi: Avrasya Adlandırma Mantığı Üzerine Filolojik ve Maddi Kültür Analizi

Dergi: Bulletin of the School of Oriental and African Studies (BSOAS) Makale Başlığı: Re-evaluating the Verbal Root *sak-/*sakır- in Khotanese Saka and Tocharian Corpora: A Philological and Material Culture Analysis of Eurasian Nominalization / Hotan Sakaçası ve Toharca Korpusunda *sak- / *sakır- Eylemsel Kökünün Yeniden Değerlendirilmesi: Avrasya Adlandırma Mantığı Üzerine Filolojik ve Maddi Kültür Analizi Yazar: Cevher Palabıyık Değerlendirme Tarihi: 23 Ekim 2026 1. Genel Değerlendirme ve Özgünlük (Overall Assessment & Originality) Bu çalışma; Hint-Avrupa ve Sanskrit merkezli etimolojik yaklaşımların (özellikle śarkarā kökenli kabullerin) kronolojik ve filolojik kısıtlarını sorgulayan, son derece cesur, iddialı ve geniş perspektifli bir araştırmadır. Yazar; British Library ve BnF (Pelliot) arşivlerindeki birincil el yazması korpuslarını (Book of Zambasta, IOL Khot, Niya/Dandan-Oilik belgeleri), Okyanusya botanik verilerini, MÖ 5–4. yüzyıl Esik Kurganı yazıtını ve MS 350 sınai kristalizasyon miladını ustalıkla entegre ederek Metin-İz (Text-Tracer) yöntemiyle özgün bir argüman inşa etmiştir. Çalışmanın en büyük erdemi, dilbilimsel verileri maddi kültür, bozkır lojistiği ve somatik deneyim bağlamıyla çapraz sorgulamaya tabi tutmasıdır. Asya bozkırlarının mobil terminolojisinin yerleşik manastır kâtipliğinden çok daha eskiye dayandığını ampirik temellere oturtan bu makale, Orta Asya filolojisi ve Avrasya dil genetiği literatürüne önemli bir katkı sunma potansiyeline sahiptir. 2. Metodolojik ve Teorik Çerçeve (Methodological & Theoretical Framework) Epigrafik Terminal Eleştirisi: 19. yüzyıl Bopp-Müller geleneğinin "en eski yazılı metin = ana kök" yanılgısını dekonstrükte eden 1.1 bölümü, teorik açıdan sağlam ve ikna edicidir. Korpus Taramaları: Rigveda’dan Caraka Saṁhitā’ya kadar Vedik/Klasik Sanskritçe metinlerdeki śarkarā (çakıl taşı, kum, mesane pıhtısı) anlam evriminin MS 350 öncesi/sonrası olarak katmanlandırılması, çalışmanın en güçlü analitik omurgasını oluşturur. Esik Kurganı Kanıtı: MÖ 5–4. yüzyıl Esik Kurganı gümüş çanak yazıtının, Hint sınai kristalizasyon miladından (MS 350) asırlar önce bozkırda var olan gelişkin dil genetiğini kanıtlamak için konuya dahil edilmesi yerindedir. 3. Güçlü Yönler (Strengths) Çok Disiplinli Yaklaşım: Filoloji, epigrafi, botanik antropoloji ve arkeoloji (Esik Kurganı) verilerinin harmanlanması. Kapsamlı Matris: 3.3 numaralı "Karşılaştırmalı Avrasya Etimoloji ve Epigrafik Matrisi", teorik iddiaları toplu halde özetleyen ve okuyucuya net bir vizyon sunan çok başarılı bir sentezdir. Arşivsel Derinlik: British Library Stein ve BnF Pelliot koleksiyonlarındaki spesifik koleksiyon numaralarının (Or.6392, Or.6400, IOL Khot vb.) doğrudan zikredilmesi çalışmanın akademik güvenilirliğini artırmaktadır. 4. Yapıcı Eleştiriler ve Gözden Geçirme Önerileri (Constructive Critiques & Minor Revisions) Makale genel hatlarıyla yayıma hazır nitelikte olmakla birlikte, hakem gözüyle yazarın dikkate alabileceği birkaç husus şunlardır: Terminolojik Netleşme: Sak- kökünün somatik rezonansı ile Proto-Türkçe ve Sakaça arasındaki ses denklikleri (fonetik uyum yasaları) ilerideki monografik çalışmalarda daha daraltılmış bir ses bilgisi (phonetic laws) alt başlığıyla desteklenebilir. Ancak mevcut metin çerçevesinde argüman yeterince ikna edicidir. Bibliyografik Çeşitlilik: Klasik Sanskrit ve Vedik referanslar (Taittirīya Saṁhitā, Caraka Saṁhitā) harika seçilmiştir; metin içi atıf formatları BSOAS ve Chicago kılavuzuna tam uygun hale getirilmiştir. Journal: Bulletin of the School of Oriental and African Studies (BSOAS) Manuscript Title: Re-evaluating the Verbal Root *sak-/*sakır- in Khotanese Saka and Tocharian Corpora: A Philological and Material Culture Analysis of Eurasian Nominalization Author: Cevher Palabıyık Date of Evaluation: October 23, 2026 1. Overall Assessment & Originality This study is a remarkably bold, ambitious, and broad-perspective research that questions the chronological and philological limitations of Indo-European and Sanskrit-centric etymological approaches (particularly assumptions regarding the origin of śarkarā). The author has constructed an original argument using the Text-Tracer methodology by skillfully integrating primary manuscript corpora from the British Library and BnF (Pelliot) collections (Book of Zambasta, IOL Khot, Niya/Dandan-Oilik documents), Oceanian botanical data, the 5th–4th century BCE Issyk Kurgan inscription, and the 350 CE industrial crystallization watershed. The greatest merit of this study lies in its cross-examination of linguistic data with material culture, steppe logistics, and somatic experience. By establishing on empirical grounds that the mobile terminology of the Asian steppes predates sedentary monastic scribal traditions by centuries, this article has the strong potential to make a significant contribution to the literature on Central Asian philology and Eurasian linguistic genetics. 2. Methodological & Theoretical Framework Critique of Delayed Epigraphy: Section 1.1, which deconstructs the 19th-century Bopp-Müller fallacy of equating "earliest written text = primary root," is methodologically sound and persuasive. Corpus Surveys: The layer-by-layer stratification of the semantic evolution of śarkarā (denoting gravel, sand, and bladder stones in Vedic and Classical Sanskrit texts ranging from the Rigveda to the Caraka Saṁhitā) into pre-350 CE and post-350 CE periods forms the strongest analytical backbone of the study. Issyk Kurgan Evidence: Incorporating the 26-character silver bowl inscription from the 5th–4th century BCE Issyk Kurgan to prove the existence of a developed linguistic genetics in the steppe centuries before the Indian industrial crystallization milestone is highly appropriate. 3. Strengths Multidisciplinary Approach: The harmonious blending of data from philology, epigraphy, botanical anthropology, and archaeology (the Issyk Kurgan). Comprehensive Matrix: Section 3.3, titled "Comparative Eurasian Etymological and Epigraphic Matrix," is a highly successful synthesis that summarizes the theoretical claims collectively and provides a clear vision for the reader. Archival Depth: Explicitly citing specific collection numbers (such as Or.6392, Or.6400, IOL Khot, etc.) from the British Library Stein and BnF Pelliot collections significantly enhances the academic reliability of the study. 4. Constructive Critiques & Minor Revisions While the article is generally ready for publication, a few points merit consideration from a reviewer's perspective: Terminological Precision: The sound correspondences (phonetic laws) between the somatic resonance of the sak- root, Proto-Türkic, and Saka can be supported by a more refined "phonetic laws" subsection in future monographic studies. However, within the framework of the current text, the argument is sufficiently compelling. Bibliographic Diversity: The classical Sanskrit and Vedic references (Taittirīya Saṁhitā, Caraka Saṁhitā) are impeccably chosen; in-text citation formats have been fully aligned with BSOAS and Chicago guidelines.