Determining Environmental Dynamics and Strategy: A Qualitative Study on the Comparison Between Human Manager and Artificial Intelligence

Bu çalışma, yönetsel roller bağlamında yapay zekânın (YZ) karar alma süreçlerindeki işlevselliğini incelemekte ve insan yönetici ile karşılaştırmalı bir analiz sunmaktadır. Araştırma, üç ana tema üzerine odaklanmaktadır: çevresel değişimler, iş dünyasının tanımı ve stratejik davranış. Çalışma, insan yönetici ve YZ’yi çevresel algı, stratejik farkındalık ve karar motivasyonu gibi kavramsal boyutlarda karşılaştırmaktadır. Araştırmada, insan ve YZ’ye yöneltilen yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla elde edilen veriler, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, yapay zekâ ile insan yönetici arasında tüm kodlar bazında %71 oranında benzerlik bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca, çevresel değişimlerin belirlenmesinde %61, iş dünyasının tanımlanmasında ise %89 oranında benzerlik tespit edilmiştir. Stratejik davranış önerileri açısından ise iki taraf arasında tam bir örtüşme gözlemlenmiştir. Çalışma, insan yöneticinin iş dünyasını YZ’ye kıyasla daha dinamik ve öngörülemez olarak değerlendirdiğini ortaya koymuştur. Dikkat çekici biçimde, insan yöneticinin YZ’nin daha az önem verdiği yoksulluk gibi sosyal ve ekonomik dinamiklere de odaklandığı görülmektedir. Hem YZ hem de insan yönetici, dijital dönüşüm ve küreselleşme olgularını ortak biçimde vurgulamaktadır. Bu bulgular, YZ’nin çevresel dinamikleri algılama ve stratejik karar verme süreçlerinde insana benzer biçimde işlev gösterebildiğini ortaya koymaktadır. Ancak, insan yöneticinin sezgisel, etik ve duygusal faktörleri dikkate alma yeteneği, YZ’nin tamamen ikame edilemeyeceğini göstermektedir. Dolayısıyla, YZ’nin analitik gücü ile insan yöneticinin duygusal zekâsının birleştiği hibrit bir yönetsel model, geleceğin karar verme süreçleri için en dengeli yaklaşım olarak öne çıkmaktadır.