Anayasa’nın 48. maddesinde herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetlerine sahip olduğu düzenlenmiştir. Bu kapsamda işçi ve işveren anlaşmak sureti ile iş sözleşmesine son verebilir. Bu sözleşmeye, ikale (bozma) sözleşmesi denilmektedir. İkale sözleşmesi, 4857 sayılı İş Kanunu döneminde giderek daha sıklıkla uygulanan bir sözleşmedir. Bu durumun ortaya çıkmasında, iş güvencesinin mevzuatımızda yer alması esas etkendir. Zira ikale sözleşmesi ile iş sözleşmesine son verilmesi durumunda işçi, iş güvencesi kapsamında işe iade davası açamaz. İşçi, bu durumda işverenden kıdem ve ihbar tazminatı talep edemez. Ayrıca işçi, işsizlik ödeneği de hak kazanamaz. İkale sözleşmesi, mevzuatımızda özel olarak düzenlenmemiştir. İşçinin iş güvencesine yönelik hükümlerden mahrum kalmasından dolayı, yargı kararları ile ikale sözleşmesine ilişkin hususlar ortaya konulmuştur. İkale sözleşmesinin sadece iş hukuku açısından değil, aynı zamanda vergi hukuku ve sosyal güvenlik hukuku bakımından da önemli sonuçları vardır. İkale sözleşmesi ile yapılan ödemelerin sosyal güvenlik hukuku bakımından prime tabi tutulması, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. maddesi kapsamında yapılmaktadır. Vergi hukuku bakımından ise ikale sözleşmesi kapsamında yapılan ödemelerin vergiye tabi olması konusunda 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun, bir dönüm noktası olmuştur. Kanunla yapılan değişikle ikale sözleşmeleri sonucu yapılan ödemelerin ücret geliri olduğu kabul edilmiş ve belirli bir tutara kadar bu ödemeler gelir vergisinden istisna edilmiştir.
Mülayim et al. (Mon,) studied this question.
Synapse has enriched 5 closely related papers on similar clinical questions. Consider them for comparative context: