Asymmetric effects of oil price shocks on Iraq’s bilateral trade balance

هدف اصلی این مطالعه بررسی اثرات نامتقارن شوک‌های قیمت نفت بر تراز تجاری دوجانبه عراق با شرکای تجاری منتخب است. بدین منظور، از داده‌های سالانه مربوط به شرکای عمده تجاری عراق طی دوره ۲۰08 - ۲۰۲۳ و نیز الگوی پانل خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی استفاده شد که این امر امکان تفکیک اثرات شوک‌های مثبت و منفی متغیرها را در کوتاه‌مدت و بلندمدت فراهم کرده است. همچنین، برای برآورد ضرایب بلندمدت از روش میانگین گروهی تجمیع‌شده بهره گرفته شد. نتایج آزمون کرانه‌ها وجود رابطه بلندمدت را میان متغیرها برای بخشی از کشورهای نمونه تأیید نمود. نتایج برآورد مدل نشان داد که اثر شوک‌های قیمت نفت بر تراز تجاری عراق نامتقارن است؛ به‌گونه‌ای که کاهش قیمت نفت اثر منفی شدیدتری بر تراز تجاری داشته است؛ درحالی‌که افزایش قیمت نفت موجب بهبود تراز تجاری شده؛ اما شدت این اثر کم‌تر از شوک‌های منفی بوده است. همچنین، متغیرهای نرخ ارز واقعی و شکاف تولید میان عراق و شرکای تجاری از عوامل مهم تعیین‌کننده تراز تجاری محسوب می‌شوند. یافته‌های پژوهش نشان داد که نادیده گرفتن ماهیت نامتقارن شوک‌های نفتی می‌تواند به تحلیل‌های نادرست و سیاست‌گذاری‌های ناکارآمد منجر شود. بر این اساس، تنوع‌بخشی به صادرات، مدیریت مناسب درآمدهای نفتی و توجه به اثرات نامتقارن در طراحی سیاست‌های اقتصادی برای بهبود پایداری تراز تجاری عراق ضروری است.