Bu makalede, XX. yüzyılın başlarında Türkistan bölgesindeki siyasal süreçler bağlamında Mustafa Çokay ile Türkistan Özerkliği’nin önde gelen isimlerinin kurumsal ve ideolojik faaliyetleri analiz edilmektedir. Araştırma kapsamında, özerkliğin oluşumuna zemin hazırlayan siyasal ön koşullar ile Cedidci reformist düşüncenin etkisi ele alınmıştır. Makalede, M. Çokay’ın bölgesel bütünlük fikrinin şekillenmesindeki rolü ile sürgün dönemindeki diplomatik ve gazetecilik faaliyetlerinin yönelimleri ortaya konulmaktadır. M. Çokay ile birlikte S. Mircalilov ve K. Kojikov gibi şahsiyetlerin faaliyetleri, ortak siyasal platform, örgütsel yapı ve devletleşme modelleri temelinde karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, Türkistan Özerkliği’nin düşünsel temelleri, ulusal devletleşmeye geçiş sürecindeki kurumsal bir tecrübe olarak değerlendirilmekte ve bu deneyimin güncel tarih yazımındaki yorumları tartışılmaktadır.
Rustam Yuldashuly Raşidov (Sun,) studied this question.