İtfaiyecilerde ikincil travmatik stresin yordayıcısı olarak algılanan sosyal destek: Nicel bir araştırma

Araştırma konusu ve amacı sıklıkla travmatik vakalara maruz kalan itfaiyecilerin, yaşamalarında olası ikincil travma stresleri üzerinden sosyal desteğin etkisinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Araştırma İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İtfaiye Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan 497 itfaiye çalışanı üzerinden yürütülmüştür. Örneklem olarak, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden biri olan "Uygun Örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak amacıyla “Sosyo-demografik Form”, “İkincil Travmatik Stres Ölçeği” ve “Algılanan Sosyal Destek Ölçeği” kullanılmıştır. Sosyo-demografik formda yer alan sorularda yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çocuk sahibi olma durumu, mesleki deneyim süresi (kıdem), çalışma şekli ve kronik hastalık varlığı gibi sorular yer almaktadır. Araştırmada değişkenler arası ilişki ve etkileri belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Ayrıca algılanan sosyal desteğin ikincil travmatik stres üzerindeki yordayıcı etkisini test etmek amacıyla yol analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada analizler Jamovi 2.6.24.0 sürümü ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada itfaiyecilerin travma sonrası kaçınma, uyarılma ve istilacı düşüncelere maruz kalmaları ile sosyal destek arasında pozitif ilişkinin olduğu, dolayısıyla sosyal destek arttıkça travmaya bağlı ruhsal belirtilerde azalma olduğu görülmüştür. Bu durum itfaiyecilerin profesyonel sosyal destek olarak işyerinde sosyal hizmet gereksinimini ortaya çıkarmaktadır. En nihayetinde araştırma ile ilgili diğer bulgular analiz edilerek detaylı olarak tartışılmış ve sonuç kısmında önerilerde bulunulmuştur.