Kamu Maliyesi Perspektifinden İklim Finansmanı: Küresel Yük Paylaşımı ve Mali Adalet

İklim değişikliğiyle mücadele, yüksek finansman gereksinimi nedeniyle önemli bir küresel politika sorunudur. Temel tartışma, bu yükün ülkeler arasında nasıl paylaşılacağıdır. Mevcut sistemin gönüllü katkılara dayanması, adil yük paylaşımı sorununu gündemde tutmaktadır. Bu çalışma, küresel iklim finansmanını kamu maliyesi çerçevesinde incelemekte ve tarihsel sorumluluk, ekonomik kapasite ve iklim kırılganlığı olmak üzere üç temel kriteri bütünleştiren hibrit bir katkı modeli oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırmada senaryo analizi yöntemi kullanılarak söz konusu kriterlere verilen farklı normatif ağırlıkların ülkelerin göreli katkı konumlarını nasıl etkilediği değerlendirilmektedir. Çalışmada farklı ekonomik ve iklim özelliklerini temsil eden Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Türkiye ve Bangladeş örnek ülkeleri üzerinden ampirik bir uygulama yapılmıştır. Bulgular, tarihsel olarak yüksek emisyonlara sahip gelişmiş ekonomilerin tüm senaryolarda net katkı sağlayıcı konumda olduğunu, buna karşılık düşük emisyonlu ve yüksek kırılganlığa sahip ülkelerin iklim finansmanının potansiyel yararlanıcıları olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Türkiye gibi orta gelirli ekonomiler ise kriterlere verilen ağırlıklara bağlı olarak değişebilen ara bir konumda yer almaktadır.