Wpływ statusu prawnego operatorów systemów przesyłowych na integrację wewnętrznego rynku energii na przykładzie polskiego operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego

Cel: Cel artykułu stanowi wykazanie znaczenia połączeń międzysystemowych dla funkcjonowania i dalszej integracji wewnętrznego rynku energii oraz dokonanie analizy wpływu statusu prawnego operatorów elektroenergetycznych systemów przesyłowych na integrację wewnętrznego rynku energii. Metodyka: Artykuł został przygotowany przy wykorzystaniu metody prawno-dogmatycznej. Wyniki: Integracja wewnętrznego rynku energii zapewnia liczne korzyści jego uczestnikom, prowadząc do wzrostu bezpieczeństwa dostaw energii oraz osiągnięcia konwergencji cen. Umożliwia także efektywne wykorzystywanie energii pozyskiwanej z OZE, których udział w miksie energetycznym UE stale wzrasta. Pomimo tego, integracja rynku przebiega wolniej, niż pierwotnie zakładano, przede wszystkim ze względu na niewystarczającą przepustowość istniejących połączeń międzysystemowych, których budowa i rozwój należy do obowiązków OSP. Analiza statusu prawnego polskiego operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego wykazała, że istotne przeszkody ograniczające inwestycje w połączenia międzysystemowe na terenie Polski stanowią funkcjonowanie polskiego OSP w warunkach monopolu prawnego, obejmującego budowę oraz eksploatację połączeń międzysystemowych, a także wadliwy rozdział własnościowy niezapewniający pełnej niezależności operatora od innych podmiotów działających na krajowym rynku energii. Implikacje i rekomendacje: Konieczne wydaje się dostosowanie krajowych przepisów do aktualnych potrzeb i wyzwań rynku wewnętrznego oraz ukształtowanie ich w taki sposób, by w większym stopniu wspierały inwestycje w połączenia międzysystemowe. Powinno to nastąpić przede wszystkim poprzez rezygnację z monopolu OSP, co umożliwi niezależnym inwestorom dokonywanie inwestycji w połączenia międzysystemowe oraz wykonywanie na nich funkcji operatora, a także poprzez ograniczenie udziału Skarbu Państwa w strukturze własnościowej przedsiębiorstw polskiego rynku energii. Oryginalność/wartość: Publikacja stanowi krytyczne spojrzenie na polską regulację sektora energetycznego pod kątem jej skuteczności w realizacji celów ogólnoeuropejskich oraz narodowych. Wobec trwającego kryzysu energetycznego, wykazana w niniejszym artykule konieczność dokonania zmian w prawie mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego pozostaje szczególnie aktualna.