مقدمه: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مصرف انرژی بر اساس تمایزات اقتصادی و اجتماعی شهروندان شهر اردبیل انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش نظریه زمینهای صورت گرفت. مشارکتکنندگان شامل ۱۲ نفر از کارشناسان بودند که با نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته گردآوری و با کدگذاری سهمرحلهای تحلیل شدند. یافتهها: مدل پارادایمی با استخراج ۶۴ کد اولیه، ۱۸ کد محوری و ۵ کد انتخابی تدوین شد. شرایط علّی شامل آگاهی و سواد انرژی، نگرش و ارزشهای زیستمحیطی، پایگاه اقتصادی-اجتماعی خانوار و فرهنگ مصرف و شهرنشینی بودند. شرایط زمینهای ویژگیهای اقلیمی و مسکن، دسترسی به فناوری، و سیاستها و قوانین حمایتی را در بر میگرفت. شرایط مداخلهگر مشارکت نهادی، آموزش و رسانه، و نگرشهای اجتماعی نسبت به مصرف بودند. راهبردها شامل ارتقاء سواد انرژی، ترویج رفتارهای پایدار، سیاستهای انگیزشی، و توسعه فناوریهای صرفهجویانه شدند. پیامدها نیز شکلگیری رفتار مصرفی پایدار، کاهش مصرف انرژی، بهبود پایداری زیستمحیطی و ارتقاء اعتماد اجتماعی را در بر گرفتند. نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد رفتار مصرفی انرژی شهروندان اردبیل پدیدهای چندبعدی و اجتماعی-فرهنگی است که در تعامل تمایزات اقتصادی و اجتماعی شکل میگیرد.
Sar et al. (Sun,) studied this question.