Döviz Kuru Değişimlerinin Türkiye’de Tarım Ürünleri Fiyatları Üzerine Etkisi

Tarım sektörü, ülkenin gıda güvenliği bakımından son derece önemlidir. Gıda fiyatları ise toplumun yaşam maliyetini doğrudan etkiler. Bu çalışmada, Covid-2020 sonrası dönemde Türkiye’de tarım ürünleri fiyatlarını etkileyen başlıca ekonomik faktörler analiz edilmektedir. Çalışmanın amacı, 2020–2024 itibariyle aylık veriler ile gıda fiyat endeksi ile başta tarımsal girdi fiyatları olmak üzere para arzı (M2) ve döviz kuru (Avro/TL) gibi makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkileri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, gıda fiyatlarını etkileyen değişkenler arasındaki ilişkilerin kısa ve uzun vadeli dinamiklerini analiz etmek için Otokorelasyonlu Dağıtılmış Gecikmeli (ARDL) model kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, tarım ürünleri fiyatlarının bütün bağımsız değişkenlerdeki dalgalanmalara duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle gıda fiyatları, tarımsal girdi fiyat endeksindeki gecikmeli değişiklikler ve para arzındaki bazı gecikmeler tarafından etkilenmektedir. Kuru muhtemelen tarımsal girdi fiyat endeksi üzerinden dolaylı olarak gıda fiyatlarını etkilemektedir. Bu bağlamda, bazı değişkenlerin etkisi hemen değil, birkaç dönem sonra ortaya çıkmaktadır.