Bağımlılık ve Mekân: Madde Kullanım Deneyimlerinin Mekânsal Boyutu Üzerine Nitel Bir Çalışma

Bu çalışma, uyuşturucu madde kullanan ve bu nedenle ceza almış bireylerin madde kullanım pratiklerinin, toplumsal mekânla kurdukları etkileşimler çerçevesinde nasıl biçimlendiğini analiz ederek kentsel çevrenin bağımlılık davranışlarının üretimindeki rolünü sosyolojik bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma ve bulundurma nedeniyle haklarında denetimli serbestlik kararı verilen bireylerin anlatılarında kent ve mekâna ilişkin söylemler derinlemesine tartışılmıştır. Niteliksel yöntemin benimsendiği saha araştırması verilerine dayanan bu çalışma kapsamında, madde kullanımı ve bununla ilişkili suçlardan yükümlü olan 72 kişi ile yüz yüze görüşmeler Antalya Denetimli Serbestlik Müdürlüğünde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, katılımcıların anlatılarında mekânla kurdukları ilişkinin bağımlılık deneyimleriyle nasıl kesiştiği ve kentsel çevrenin bağımlılık kalıplarının oluşumundaki rolü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma bulguları, maddeyle ilişkilenme deneyimlerinde ev, iş yeri ve mahallenin önemli mekânlar olduğunu ortaya koymuştur. Bu çerçevede mekânsal mesafe ve aşinalık; madde ile olan ilişkiyi ve deneyimi belirlemektedir. Katılımcıların kentin marjinalleştirilen bölgelerinde yaşamaları, bağımlılık ve ona ilişkin suçlara yönelik döngünün sürmesine yol açmaktadır.