Impacts of the COVID-19 Pandemic on Adults with Non-Communicable Diseases: Cross-Sectional Study in an Urban Area

Amaç: Bu çalışmada, kronik hastalıkları olan erişkinlerin koronavirüs hastalığı-2019 [coronavirus disease-2019 (COVID-19)] pandemisi döneminde hastalık yakınmalarındaki değişimin, pandemi döneminde algılanan genel sağlık ve ruh sağlığı değişimlerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Mart-Temmuz 2022 tarihleri arasında Manisa il merkezinden seçilen 10 aile sağlığı merkezlerine başvurulara dayanan kesitsel bir çalışmadır. Veriler araştırmaya katılan 500 kişiden yüz yüze toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri COVID-19 pandemisi döneminde kronik hastalık semptomlarındaki değişim ve pandemi dönemindeki algılanan genel sağlık ve ruh sağlığı değişimidir. Veri analizinde SPSS 23.0 kullanılmıştır. Çok değişkenli analizlerde lojistik regresyon uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 60,1±8,4 yıldır. Çalışmamızda katılımcıların %51,8'inin pandemi döneminde kronik hastalıklarıyla ilgili yeni yakınma/yakınmalarında artış olmuştur. Katılımcıların %37,2'si genel sağlık durumunun, %23,2'si ruh sağlığı durumunun pandemi döneminde öncesine göre daha kötü/çok daha kötü olduğunu belirtmiştir. Çalışmamızda, pandemi döneminde sağlık hizmetlerine ulaşmada sorun yaşayan kişilerde, kronik hastalık risk faktörleri olumsuz yönde değişime uğrayan kişilerde, ilaç tedavisine uyumlu olanlarda ve kronik hastalık bakım niteliği pandemi döneminde olumsuz etkilenenlerde hastalıkla ilgili yeni yakınma/var olan yakınmalarda artış riski artmıştır. Pandemi döneminde algılanan ruhsal sağlık değişimi açısından kadınlar, uyku düzeni bozulanlar, aile içi ve sosyal ilişkileri bozulanlar daha risklidir. Çalışmamızda, pandemi döneminde sağlık hizmetlerine ulaşmada sorun yaşayan kişilerde ve kronik hastalık bakımı olumsuz etkilenen kişilerde algılanan genel sağlık değişiminin kötü olma riski artmıştır. Sonuç: Kronik hastalığı olan bireylerin yaklaşık yarısının pandemi döneminde hastalık semptom ve yakınmalarında artış/ yeni yakınmaları olmuştur. Kronik hastalık bakım niteliğinin COVID-19 pandemisi döneminde zayıfladığı görülmüş; bulaş korkusu, randevu alamama ve kısıtlamalar nedeniyle hastaların rutin kontrolleri aksamıştır.