Belliculum diplomaticum IV Thorunense

belliculum diplomaticum iV thorunenSe W trakcie czwartej konferencji z cyklu "Belliculum diplomaticum", zor- ganizowanej w Toruniu 18 i 19 listopada 2010 r., wygłoszono dwanaście referatów.Trzech zapowiedzianych referentów nie dojechało.Oczywiście, wielka to szkoda, ale z drugiej strony dzięki temu więcej czasu można było poświęcić na dyskusję.Od poprzednich spotkań obecne odróżniało się wyjątkowym nasyceniem tematyką nowożytną.W całości lub w zdecydowanej przewadze dotyczyło jej aż osiem wystąpień, a więc dwie trzecie.Tylko po dwa referaty przypadły na średniowiecze i XIX-XX w.Ważniejsze jednak było nie to, co nowe, ale to, co stanowiło kontynuację.Już tradycyjnie bellicula są okazją do ścierania się poglądów i perspektyw badawczych dyplomatyków różnych epok, od średniowiecza po ponowoczesną współczesność wysuwającą problematykę dokumentacji elektronicznej.Nie ma drugiego takiego forum wymiany naukowej myśli dyplomatycznej.Jeśli chodzi o różnorodność problemową, to cztery wystąpienia dotyczyły zagadnień ogólnych, również cztery skupiały się na kancelariach centralnych, dwie na kościelnych, po jednej na kancelariach sądów partykularnych i kancelariach prywatnych.Do osiągnięć merytorycznych konferencji wypada zaliczyć wiele zaprezentowanych szczegółowych ustaleń i postulatów.Najważniejszy z dezyderatów ma wymiar ogólniejszy.Generalnie, w wielu referatach powtarzano konieczność dokonania zwrotu w badaniach dyplomatycznych ku dokumentacji.Na nowo trzeba przemyśleć następowanie po sobie systemów kancelaryjnych, ale też ich przenikanie się i długotrwałe współwystępowanie.Zwrot ku dokumentacji oznacza pracę nad zbudowaniem lepszej typologii form dyplomatycznych, a następnie badanie tych form w aspekcie procesu ich powstawania, ich budowy i zawartości.Dopiero to ponowne pochylenie się nad dokumentacją, swoista praca u podstaw, pozwoli na powrót do takich zagadnień, jak organizacja, personel i funkcjonowanie kancelarii.Zagadnienia te ukażą się (a przynajmniej powinny) w nowym świetle, pełniej, po uważnym wczytaniu się w dokumentację.Otwierające konferencję wystąpienie Janusza Tandeckiego z UMK, niezaliczone tu w poczet owych dwunastu referatów, w zasadzie należałoby uznać za trzynasty referat.