Comparison of the Contents of a Ghazal from Sa‘dî, Fuzûlî and Cizîrî

Bu çalışmada klasik Fars, Türk ve Kürt edebiyatlarının en çok bilinen şairlerinden olan Sa‘dî, Fuzûlî ve Cizîrî’nin divanlarından birer gazel karşılaştırılmıştır. Farklı dillerde yazılmış bu üç gazelin içerik yönüyle tahlil edilerek karşılaştırılması ve gazellerde bulunan ortak, benzer ve farklı yönlerin tespit edilip yorumlanması bu çalışmanın amacıdır. Çalışmada gazellerin şekil yönüyle karşılaştırılması yapılmamıştır. Şairlerin en çok bilinen gazellerinden birer tane seçilerek çalışma üç gazel ile sınırlandırılmıştır. Benzer konulara değinen üç şairin şiirlerindeki konuları işleyiş şekilleri, meseleleri değerlendirme ve mazmunları tarif etme konusunda bazı farklı noktalara değinmeleri ilgi çekicidir. Farklı dillerde yazılmış olmasına rağmen aynı kültür ve coğrafyanın etkisiyle ortak bir mirasın değişik suretleri gibi olan bu eserlerin karşılaştırılması, aslında her bir eserin kendi alanındaki edebî değerinin de daha iyi anlaşılmasına olanak sağlamıştır. Bu çalışmanın giriş kısmında karşılaştırmalı edebiyat bilimi ile ilgili genel bilgiler ve karşılaştırmaya konu olan üç şairin hayatıyla ilgili özet bilgiler verilmiştir. Ardından tahlil edilip karşılaştırılacak gazeller verilmiş ve muhteva yönüyle karşılaştırma yapılmıştır. Her üç gazelin genelinde işlenen ortak konular olan gam konusu, âşık ve maşuk karakterleri kendi başlıklarında incelenmiştir. Bu üç başlık dışında kalan unsurların tahlil ve yorumu da çalışmanın sonucunda verilmiştir.