Ortaokul 7. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Öğretim Programının Öğretmen Görüşleri Doğrultusunda CIPP Modeli ile Değerlendirilmesi

Öz Bu araştırma, 2018 yılında yürürlüğe giren ortaokul 7. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretim programını öğretmen deneyimleri temelinde Stufflebeam’in Bağlam–Girdi–Süreç–Ürün (CIPP) modeli çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Program değerlendirme çalışmaları, yalnızca mevcut uygulamaların niteliğini belirlemekle kalmayıp, eğitim politikalarındaki dönüşümleri anlamaya da katkı sunmaktadır. Ancak alanyazında 7. sınıf DKAB öğretim programının öğretmen görüşlerine dayalı ve CIPP modeli temelinde bütüncül biçimde incelendiği çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Araştırma nitel durum çalışması deseninde yürütülmüş; veriler Afyonkarahisar ilinde görev yapan 30 DKAB öğretmeniyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ve program dokümanlarının analizi yoluyla toplanmıştır. Veriler, CIPP modelinin boyutları çerçevesinde betimsel analizle yapılandırılmış, ardından içerik analizi ile tematik olarak çözümlenmiştir. Bulgular, bağlam boyutunda programın felsefi temeller ve genel amaçlar açısından tutarlı bir çerçeve sunduğunu; ancak bu yaklaşımın sınıf içi uygulamalara sınırlı ölçüde yansıdığını göstermektedir. Girdi boyutunda kazanımların bireysel ve toplumsal ihtiyaçlarla genel olarak uyumlu olduğu, ancak bilişsel alanın baskınlığı nedeniyle duyuşsal ve davranışsal boyutların görece zayıf kaldığı belirlenmiştir. Süreç boyutunda öğretmenlerin çoğunlukla geleneksel öğretim stratejilerine yöneldiği; materyal eksikliği ve sınıf mevcudu gibi yapısal faktörlerin uygulamayı etkilediği görülmüştür. Ürün boyutunda ise mevcut ölçme-değerlendirme uygulamalarının programın hedeflediği yetkinlikleri tam olarak yansıtmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araştırma 2018 programının güçlü yönlerini ortaya koymakla birlikte, özellikle içerik yoğunluğu, bireysel farklılıklara duyarlılık ve değerlendirme uygulamaları bakımından geliştirilmesi gereken alanlara işaret etmektedir. 2024 yılında yürürlüğe giren yeni program bağlamında bulgular, program değişiminin gerekçelerini anlamaya yönelik tarihsel bir perspektif sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Program değerlendirme, CIPP modeli, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, öğretim programı, öğretmen görüşleri