Âşık Veysel’de Muhalif Tavrın Epistemolojik Temelleri

Önemli Türk halk ozanlarından ve şairlerinden Âşık Veysel’in (1894-1973) ya da gerçek adıyla Veysel Şatıroğlu’nun eserleri müzik, kültür, doğa, varlık, etik, vb. alanlarda pek çok defa incelenmiş ve akademik çalışmaların konusu olmuştur. Onun şiirlerindeki doğa, insan ve toplum eleştirisi farklı disiplinlerce incelenmiş olmakla birlikte, sahip olduğu muhalif duruşunun akademik çevrelerde yeterince ele alınmadığı görünmektedir. Çalışmada, Âşık Veysel’in muhalif bir duruşla ele aldığı problemler ve onun bu problemlere getirdiği türlü yorumlar epistemolojik açıdan incelenmeye çalışılacaktır. Bu anlamda, bilginin kaynağı, aktarımı, sınırı, gibi sorunların varlığında bir tartışma ortaya konulacaktır. Onun olgusal olana yönelik vücut algısı ve sezgilerine dayanan bilgisi öznel olmakla birlikte, tüm insanlığın ortak bir temsili olma durumundadır. Onun kendi gerçekliğini inşa etme ve anlama süreçlerinde sahip olduğu gerekçelendirmeler ise oldukça güçlü görünmektedir. Bu nedenle Âşık Veysel’in şiirleri yalnızca estetiğin konusu değil, hatta daha çok insanın doğa, dünya ve toplum ile kurduğu ontolojik bağın, etiğin ve epistemolojinin de konusudur. Çalışmada seçili şiirler kavramsal çözümleme ve metin analizi yöntemiyle incelenmiş, felsefi bir yorum çerçevesinde değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Veysel’in muhalif tavrının sadece politik bir karşı çıkıştan ibaret olmadığı ve epistemolojik temellere dayandığı görülmüştür. Bu bağlamda Âşık Veysel şiirleri epistemolojik ve etik tartışmaların bir alanı olarak görülebilir. Çalışmanın amacı, Âşık Veysel eserlerinde ortaya konulan muhalif tavrın epistemolojik temellerini incelemek ve bu tavrın bilgi, etik ve eylem ilişkisi bağlamında nasıl temellendiğini ortaya koymaktır.