Türkiye’de Spiritüel Turizm Araştırmalarının Bibliyografik Profili: Lisansüstü Tezler Üzerine Bir Analiz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de spiritüel turizm alanında hazırlanmış lisansüstü tezleri bibliyografik açıdan inceleyerek alanın genel eğilimlerini, kavramsal yönelimlerini ve araştırma boşluklarını ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan Türkçe lisansüstü tezler, spiritüel turizm ve ilişkili kavramlar doğrultusunda taranmış; spiritüel deneyim, bireysel anlam arayışı ve manevi motivasyonlar bağlamında ele alınan çalışmalar araştırmaya dâhil edilmiştir. Konuyu yalnızca ekonomik, destinasyon gelişimi ya da fiziksel planlama çerçevesinde inceleyen tezler kapsam dışı bırakılmıştır. Bibliyografik analiz yöntemiyle incelenen tezler; yayın yılı, tez türü, üniversite ve enstitü bilgisi, araştırma yöntemi, veri toplama teknikleri, ele alınan turizm türleri ve spiritüel boyutun ele alınış biçimi gibi değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, Türkiye’de spiritüel turizm alanındaki lisansüstü çalışmaların sayısal olarak sınırlı olduğunu ve büyük ölçüde yüksek lisans düzeyinde yoğunlaştığını göstermektedir. Ayrıca spiritüel turizmin çoğunlukla inanç ve dini turizm bağlamında ele alındığı, kavramın seküler, deneyimsel ve dönüşümsel boyutlarının ise literatürde sınırlı biçimde tartışıldığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de spiritüel turizm alanında kavramsal netliğe ve disiplinlerarası yaklaşımlara duyulan ihtiyacı ortaya koymakta, gelecekte yapılacak teorik ve ampirik çalışmalar için analitik bir zemin sunmaktadır.