İklim Değişikliği ve Demografik Dinamiklerin Kentsel Su Tüketimi Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: İstanbul Örneği

Bu çalışmada, 2005–2023 dönemine ait veriler kullanılarak İstanbul’da yıllık toplam su tüketimi ile iklimsel değişkenler ve demografik hareketlilik arasındaki nedensellik ilişkileri Toda-Yamamoto yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Veriler TÜİK, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Açık Veri Portalı ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden temin edilmiş ve değişkenlere logaritmik dönüşüm uygulanmıştır. Serilerin durağanlık özellikleri ADF ve PP testleriyle sınanmış, değişkenlerin I(0) ve I(1) düzeylerinde bütünleşik olduğu ve maksimum bütünleşme derecesinin d_max=1 olduğu belirlenmiştir. Bilgi kriterlerine göre gecikme uzunluğu k=2 olarak seçilmiş ve VAR modelinin istikrarı karakteristik ters kökler yardımıyla doğrulanmıştır. Analiz bulguları; yıllık ortalama sıcaklık, nem ve yağış değişkenlerinden su tüketimine doğru anlamlı bir nedensellik ilişkisinin varlığına işaret ederken, alınan göç miktarının da su talebi üzerinde belirleyici bir itici güç olduğunu kanıtlamaktadır. Elde edilen sonuçlar, kentsel su arz güvenliğinin sağlanmasında meteorolojik döngülerin yanı sıra demografik projeksiyonların da dikkate alındığı çok boyutlu ve dinamik bir yönetim stratejisinin gerekliliğini vurgulamaktadır.