Code 46 Filminde Biyoiktidarın Mekânsal Rejimi

Yönetmenliğini Michael Winterbottom’ın yaptığı Code 46 (2003) filmi, totaliter bir biyopolitik yönetimselliğin katı genetik sınırlamalar çerçevesinde inşa ettiği iktidar düzenini; bireyler hakkında devamlı surette veri topladığı, bu verileri işlediği ve özneyi tanımlayan dijital bir temsile dönüştürerek mekânsal dışlama ve kabul pratiklerini işlettiği bir ödül/ceza rejimi üzerinden görünür kılar. İçerisi/ödül -Şangay- ve dışarısı/ceza -Afuera- arasındaki ayrımlar, yüksek yaşam standartlarına sahip gelişmiş bir içerisi ile kaos, tehlike ve geri kalmışlıkla özdeşleşen periferik bir dışarının karşıtlığı üzerinden kurulmaktadır. Bu ayrımlar biçimsel olarak tezahür eden mekânsal düzenlemeler vasıtasıyla da görünürlük kazanır. Bu çerçevede mekân, biyopolitik yönetimselliğin işleyişini anlamlandırmada merkezi bir analitik eksen olarak belirginleşmektedir. Sınır mekânları/kontrol noktaları, sinemasal mekânın, Augé’nin kavramsallaştırdığı total bir “yok-yerler” olarak kurgulanması; bedenin, iktidarın yeni mekânsal uzantısı olarak konumlandırılması, mekânın yalnızca fiziksel bir düzenleme değil, aynı zamanda iktidar ilişkilerinin üretildiği epistemolojik bir zemin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Foucault’nun biyopolitika, heterotopya ve hiyerarşik gözetim/bilgi rejimi kavramları temel analitik enstrümanlar olarak belirlenmiştir. Yöntemsel olarak betimsel analize başvurulmuş; filmdeki mekânsal düzenlemeler söz konusu kavramsal çerçeve doğrultusunda çözümlenmiştir. Code 46’nın mekân ve biyopolitika ekseninde incelendiği özgün bağlamı, çalışmanın literatürdeki bir boşluğu doldurma potansiyeline ve önemine işaret etmektedir.