Türkiye Sağlık Sistemi Performansının Değerlendirilmesi: Veri Zarflama Analizi

Bu çalışmada, Türkiye ve AB üyesi ülkelerin sağlık sistemi performansları 2000-2019 dönemine ait sağlık harcamaları ve seçilmiş sağlık göstergeleri doğrultusunda Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirilmiştir. CCR VZA model ile tüm yıllarda etkin olan ülke sayısı 27 ülke iken BCC VZA modelde 28 ülke olduğu tespit edilmiştir. Türkiye’nin her iki modelde de tüm yıllar boyunca etkin olduğu bulunmuştur. En çok referans gösterilen ülkeler 2000-2010 yılları arasında genellikle Bulgaristan iken 2015-2019 yılları arasında ise Lüksemburg, Yunanistan, Hırvatistan olduğu belirlenmiştir. Göreli olarak etkin olmayan ülkelerin genel olarak girdi değişkenlerinde meydana getireceği azaltma ile sağlık sistemlerinin daha etkin olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Malmquist İndeks analizine göre; 29 ülkeden 17’sinin tüm dönem boyunca ortalama Teknik Etkinlik Değişimi değerinde artış yaşandığı, 3 ülkenin Teknik Etkinlik Değişimi değerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, 9 ülkenin ise Teknik Etkinlik Değişimi değerinde azalış gerçekleştiği tespit edilmiştir. Ortalama Teknolojik Etkinlik Değişimi değerleri sonucunda 29 ülkeden 14’ünün Teknolojik Etkinlik Değişimi değerinde yükselme, 2’sinin sabit kaldığı ve 13’ünün Teknolojik Etkinlik Değişimi değerinde düşüş olduğu görülmüştür. Ortalama Toplam Faktör Verimliliğindeki değişme değerleri sonucunda; 29 ülkeden 17’sinin değerinde verimlilik artışı görülmüş, sadece 1 ülkenin verimlilik değerinin sabit kaldığı, 11 ülkenin ise verimlilik değerinde azalma tespit edilmiştir.