Türkiye'nin İncir Ticaretindeki Rekabetçi Konumu: AB27 Ülkeleri ile Karşılaştırmalı Bir Analiz

İncir, küresel tarım ticaretinde önemli bir konuma sahip olup ülkelerin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünün değerlendirilmesinde öne çıkan ürünlerden biridir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin 080420 GTİP kodlu taze veya kuru incir ürünündeki uluslararası rekabetçi konumunu AB27 ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Bu doğrultuda, 2015-2024 dönemine ait ülke bazlı ihracat ve ithalat verileri kullanılarak Balassa’nın Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlük Endeksi (RCA) ile Vollrath’ın rekabet endeksleri (RXA, RMA, RTA ve RC) aracılığıyla karşılaştırmalı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin incelenen dönem boyunca taze veya kuru incir ürününde AB27 ülkelerine kıyasla belirgin ve sürdürülebilir bir rekabet avantajına sahip olduğunu göstermektedir. RCA ve RXA değerlerinin yüksek seyretmesi, Türkiye’nin söz konusu üründe güçlü bir ihracat temelli üstünlüğe sahip olduğunu ortaya koyarken, RMA değerlerinin genel olarak düşük düzeyde kalması ithalata bağımlılığın sınırlı olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede hesaplanan RTA ve RC endekslerinin pozitif gerçekleşmesi, Türkiye’nin net rekabet avantajını teyit etmektedir. Bununla birlikte, son yıllarda bazı endekslerde gözlenen nispi düşüş eğilimi, rekabet avantajının devam etmekle birlikte göreli bir zayıflama sinyali verdiğine işaret etmektedir. Çalışma sonuçları, değişen ticaret koşullarına uyumun ve pazar dinamiklerinin yakından izlenmesinin, Türkiye'nin incir ticaretindeki uluslararası rekabetçi konumunun korunması açısından kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.