The effect of combined application of biological and chemical fertilizers on improving nutritional status and olive (Olea europaea L.) yield in Ilam

هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثر کودهای زیستی و همراه با کود شیمیایی بر بهبود کیفیت و افزایش عملکرد زیتون ( Olea europaea L. CV. Zard) رقم زرد در ایلام اجرا شد. مواد و روش­ها: آزمایش به صورت طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار و تیمارها شامل: 1- تیمار شاهد (بدون کاربرد کود)، 2- تیمار کود زیستی (مایکوریزا، باکتری‌های باسیلوس سوبتیلیس و سودوموناس به همراه اسید آمینه)، 3- تیمار کود شیمیایی (اوره، سوپر فسفات تریپل، سولفات پتاسیم، هیومیک اسید، کلات روی و بوریک اسید) و 4- تیمار توأم (ترکیب کود زیستی و شیمیایی) بود. ویژگی­های اندازه­گیری شده شامل غلظت عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، روی، آهن، منگنز، مس و بور) و عملکرد و اجزاء عملکرد زیتون بود. یافته ­ها: نتایج پژوهش نشان داد که تیمار توأم کود زیستی و شیمیایی بیشترین اثر را در افزایش اجزاء عملکرد، عملکرد و غلظت عناصر غذایی درختان زیتون داشت. بطوری­که عملکرد میوه در این تیمار نسبت به شاهد به میزان 8/38% افزایش یافت، در حالی که تیمارهای زیستی و شیمیایی به ترتیب 7/17%و 6/22% افزایش عملکرد را نشان دادند. همچنین میزان روغن میوه در تیمار توأم، 2/11% بیشتر از تیمار شاهد بود که بیانگر اثر مثبت این تیمار بر ارتقاء کیفیت میوه است .تحلیل غلظت عناصر غذایی برگ نشان داد که تیمار توأم موجب افزایش قابل‌توجهی در میزان عناصر نیتروژن (3/20%)، پتاسیم (2/18%)، کلسیم (8/17%)، منیزیم (3/14%) و روی (8/14%) نسبت به تیمار شاهد گردید. همچنین نتایج نشان­داد که کاربرد توأم کاربرد کود سبب افزایش 9/23% در وزن‌تر، 3/22% در وزن خشک، 1/10% در طول میوه و 8/11% در عرض میوه (بهبود بازارپسندی) نسبت به شاهد شد. نتیجه­ گیری: در حالت کلی، نتایج نشان داد که کاربرد تیمار کود زیستی (مایکوریزا و باکتری‌های باسیلوس سوبتیلیس و سودوموناس ) همراه با کود شیمیایی (اوره، سوپر فسفات تریپل، سولفات پتاسیم، هیومیک اسید، کلات روی و بوریک اسید) بر غلظت عناصر غذایی، عملکرد و اجزای عملکرد زیتون بهتر از کاربرد کودهای شیمیایی و زیستی به تنهایی بود.