Tianxia: Antik bir Kavramın Günümüz Uluslararası İlişkilerinde Kullanımı

“Gökyüzünün/cennetin altı” anlamına gelen “tianxia” terimi, antik Çin felsefesinde önemli bir yere sahiptir. Sosyoloji, ilahiyat, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler de dahil olmak üzere çeşitli disiplinlerde Çinli akademisyenler tarafından kullanıldığı için günümüzde de geçerliliğini korumaktadır. Bu çalışma, tianxia kavramının Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplini içerisinde Çinli ve Tayvanlı akademisyenler tarafından farklı uygulamalarını incelemekte ve kategorize etmektedir. Bu kavramı Uİ teorilerine entegre eden önemli akademisyenler arasında Zhao Tingyang, Yan Xuetong ve Shih Chih-yu yer almaktadır.Çalışma, Uİ perspektifinden tianxia'nın üç farklı yorumunu ele almaktadır: İlk olarak, Zhao Tingyang tianxia'yı Batılı Westphalian çerçeveye daha insancıl bir alternatif sunan bir dünya sistemi olarak öngörmektedir. İkinci olarak, Yan Xuetong'un yorumu, Qin hanedanı öncesi Çin akademik düşüncesinin analiziyle ortaya çıkmıştır ve tianxia'yı uluslararası ilişkilerde ahlaki otoritenin maddi gücün önüne geçtiği bir güç dengesi olarak algılamaktadır. Son olarak, Shih Chih-yu'nun anlayışı tianxia'yı evrenselleştirmeyi amaçlarken onun Çinli kökenlerini de kabul etmektedir. Shih, tianxia'yı sadece Çin veya Doğu Asya ülkelerine özgü olmaktan ziyade tüm ulus-devletler arasında doğal olarak ilişkisel olarak tanımlayarak, onu küresel ölçekte uygulanabilir hale getirmeye çalışmaktadır.